Posts in category Dhaqaalaha iyo Siyaasadda


Dhaqaalaha iyo SiyaasaddaDiinta Islaamka

Asalka iyo Bilowga Wadaaddada Soomaaliya: “Diin mise Dan kale!”

Eebbe ( kor ahaaye) waxa agtiisa ugu qaalisan waa carruurta Nebi Aadem dhaley, iyaga ayaana waxkasta ka sarreeya oo ka qiimo badan; dhanka kalena, waxaa lagu lammaaneeyey ruux kasta oo sanku-neefle ah ( karaamo) ilaahey xaggiisa ka ahaatey. Eebbe ( kor ahaaye) umuu abuurin ilmo Nebi Aadem u jeeddo aan ka aheyn iney (Caabuddaan); oo u hoggaan samaan xaggiisa. Taas waxa weheliya, iney jiraan waxyaabo lagu kala abaalmarinayo nolosha dabaddeed, taas oo ku suntan: janno iyo naar. Si haddaba, janno iyo naar loogu kala dooro, maya.! Ee isagu u doorto, waa iney jiraan waxyaabo ku kallifaya inuu raaco ama diido. …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Xakameyn Daawooyinka Been Abuurka Ah Ee Loo Soo Dhoofiyo Dalka?

Caafimaadku waa waxa ugu muhiimsan nolosha Aadanaha, waana wax baahidiisa loowada simanyahay madax illaa majo. Ujeedka hadalkeyga waa in aan fahanno caafimaadka in eysan ubbaahnayn, kaliya dadka dhaqaalaha heysta ee dibadaha isku daaweyn kara. Waxa aan ubbaahannahay in aan si qoto-dheer uga fakarno caafimaadka dalkeenna, maantay waxa aan diiradda saareynaa waxyaabaha been abuurka ah ee dalkeenna loosoo dhoofiyo sida: Daawooyinka qaar. Alaabaha la’isku qurxiyo. Cuntooyin lasheego in caafimaadka lagu kobciyo Iyo Kuwa kale oo badan. Hadaba Sidee Lagu Ilaalin karaa? Su’aashaan jawaabteeda cilmi baaris dheer ayay ubbaahantahay iyo in la’iska xil saaro xal u heliddeeda!!, macnaha ma’ahan mid aan jawaabteeda …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Sidda Loo Kobcini Karo Dhaqaalaha Soomaaliya

Dhaawacyada Soomaaliya ay ka kici la’dahay waxaa sababay: dagaallo aan wax ujeeddo ah lahayn; maammul xumo baahday; kaabayaashii dhaqaalaha oo burburay; hay’adihii dawladda oo meesha ka maqan; sicir barar; xaalufin ba’an oo ku socota bad iyo berri; qashin lagu aasayo bad iyo berri; bara-kicin har iyo habeen ah; faragelin shisheeye; maandooriyayaal qalajiyey dhaqaalihii dalka, dadkii ku riday jirrooyin, noloshii mujtamacana bur-buriyey; hungow siyaasadeed; horseed guracan; marin habow diimeed iyo masiibo aan la aqoon. Xaggee laga lug bilaabaa? Waxaan leeyahay, dadka ugu horaysa oo mas’uuliyadu ku dhacayso waa dadka horjoogayaasha ka ah dawladda Federalka, Puntland, Jubbaland, Koonfur galbeed iyo Somaliland. Waxaa …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Waa Maxay ‘Tariff?

Tariff waa canshuur ay dowladda ku soo rogtay badeecado iyo adeegyada laga keeno wadamada kale qaarkiis. Sharaxaad kale… waa canshuur uu dalku soo rogay badeecadaha iyo adeegyada laga keeno waddan kale. Tariffs-ka waxaa loo isticmaalaa in lagu xaddido soo dejinta iyadoo la kordhinayo qiimaha badeecadaha iyo adeegyada laga soo iibsaday waddan kale, taasoo ka dhigaysa badeecado qiimahooda sarreeyo, waxaana yaraan karo in la iibsado. Dowladaha waxay shirkadaha shisheeye ee dalalkooda ka hawl gala kusoo roggaan canshuurta tariff si ay dakhli u soo saaraan ama ay uga ilaashadaan warshadaha dalka uu leeyahay – gaar ahaan kuwa liita – tartanka shisheeye. Si …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

NGO-yada Ma Burbur Ayay Abuuraan, Mise Dhaqaale?

NGO “.. Peter Hallward wuxuu dhacdadii Hayti ugu magac daray NGO-yado inay yihiin “Humanitarian face of imperialism” waji-samafaleed oo la isku gumeysto. Wali ma aragtay qof dhalinyaro ah oo ku leh mashruucaan waxaan wax kaga cunayaa haayadaha gargaarka ama ma aragtay wali oday Soomaaliyeed oo baadiyaha degan oo leh ‘International community-ga ha naga soo gaaraan? “Qof gaajeysan gob ma ahan” – Maxamed Siyaad Barre NGO “aragtida NGO-yada waxay ku salaysan tahay inta badan qof dhibbane ah in laga saaro dhibkaas, si kumeel gaar ama joogta ah. Intooda badana waa lagu guulaysan jiray. Haddii ay noqoto hawsha gargaarka joogto waxay dowladihii …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Afrika: Goob ay ku Dagaalaman Shiinaha, Mareykanka iyo Ruushka

Qaaradda Afrika waxay hore u ahayd goob ay ku dagaalaman shiinaha iyo mareynkanka se hadda waxay u egtahay in Ruushka uu ku soo biiray, aqoonyahanada badanaa waxay u arkaan saameeynta ruushka mid ka wanaagsan ree galbeedka, laakiinse marnaba hoos u-dhac aan ku keeyneynin  xiisadaha loo qabo kheyraadka Qaaradda. Saameynta Shiinaha iyo Mareynkanka Saamaynta Shiinaha uu ku leeyahay qaaradda Afrika waa mid caalamkoo dhan laga ogyahay, waxaana inta badan lagu gartaa maalgeshi ballaaran, Middana waxay muujineysaa xiisaha uu u qabo kheyraadka Afrika, dhanka kale waxaa muuqata in Shiinaha iyo Ruushka ay caqabad ku yihiin reer Galbeedka. Arrintani waa mid dhibaato ku …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Hab Beerista Casriga ah ee Wax Loobeero

Soomaaliya waxaa kabaxa dallagyo aad ubadan kuwaasoo xaddigoodu uu kala duwan yahay. Waxaa jira nidaamyo carrada fadaraysan loogu abuuro qudrado kala duwan. Waxaad arkaysaa sawiradaan hoos kaaga muuqda marka geedka latalaalayo iyo maraaxisha ay soomaraan dalagyada la beerto. Jaantuskaan waxaa uu ku tusinayaa habab kala duwan oo isku dhafan. Dhirta qaar ayaa latalaala marka aad wax beerayso iyadoo la isticmaalayo adeega uu u baahan yahay geedka ama dallaga. Waayo dhirtu ama dalagaba waxa ay ubaahan yihiin in ay helaan bacrin. Islamrkaana ay helaan biyo, hawo iyo macaadino ku filan si ay durbadiiba u koraan oo midho dhalaan. Dhirta ama qudaarta …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Hab Beerista iyo Mashruuca Beeraha Soomaaliya

Wasaaradaha Beeraha iyo Xanaanada Xoolaha ayaa Dawladda Dhexe ee Soomaaliya ugu mas’uul ahaa tan iyo horaantii warshadaynta qaranka ee 1970yadii-. Waxaa la aas aasay Warshadii Hilibka ee Kismaayo iyo rugo kale oo badan oo kor u qaaday nolosha qoysas badan oo beeralay iyo xoolo dhaqato ah. Webiga Jubba iyo Shabeelle aagaga beeraha ayaa waxaa laga hirgeliyay mashaariic muhiim ah sida Mashruuca Waraabka Mogambo, Mashruuca Beeraha Bariiska Muuri ee Baardheere iyo xarumihii ADC (Agricultural Development Centers) ee Jowhar ilaa Luuq 1985-1987. Soomaalidu waxay beeraha u taqaannaa dhulka lagu beerto dalagyada loogu tala galay in laga dhigto cunto, laakiin waxaa soo galaaya …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Beeraha

Waxaana ka hadli doonaa sida ay ugu kala badan yihiin dalagyada la beerto soomaaliya. Soomaaliya waxaa lagu tiriyaa in uu ka mid yahay wadamada beeraha caanka ku ah. Balse laga soo bilaabo burburkii dawladii militariga ahayd ee kacaanka 1990, ilaa hadda lajoogo. Waxaa wadanka ku dhacay masiibo aan la soo koobi Karin taasoo asiibtay deegaankii, dhirtii, noolihii, beerihii, ammaankii iwm. Waxaa iyana daba socda dad iyo duunyo badan oo ku leeday dagaaladii sokeeye ee ka socday wadanka soomaaliya ilaa 1990kii. Naflay badan sida dadka waxay u dabraaceen wadamada dariska ah iyo kuwo kale oo kabaxsan. Dadkii xirfadda ullahaa beerashada, waxna …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Wax Soo-saarka Xoolaha

  Marka aynu ka hadlayno wax soo saar-ka xoolaha, waxa ugu muhiimsan laba qaybood oo kala ah: – Wax soo-saarka hillibka – iyo wax soo-saarka caanaha Inkasta oo ay jiraan faa’idooyin kale oo loo dhaqdo xoolaha sida, in laga helo dhogor, subag iyo in loo adeegsado shaqooyinka qaar sida, in beeraha lagaga shaqeeyo  dibida iyo  awrta oo loo isticmaalo gaadiid ahaan. Haddana waxa ugu muhiimsan marka aynu ka hadlayso wa soo-saar labadaas qaybood ee aynu kor ku soo xusnay. Wax soo saarka caanaha ee dalkeenna Tiro-koobyo laga sameeyay xoolaha dalkeena oo ay samaysay hay’adda cuntada adduunka ee FAO ayaa daaha …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!