Posts in category Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda


Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Napoleon-kii Carabta: Maxaad Ka Taqaan Taariikhda Boqorkii Aasaasay Sucuudiga?

  Noofember 9 1953 waxa geeriyooday Boqor Cabdicasiis Aal Sucuud, oo ahaa aasaasihii dawladda Sucuudiga oo uu dhismaheeda bilaabay 1902 ilaa kama dambaystii uu ku dhawaaqay dhismaha boqortooyada Sucuudi Carabiya 1932. Cabdicasiis Aal Sucuud wuxu Jeeniweri 1876 ku dhashay magaalada Riyaad oo qoyskoodu ka talin jiray, laakiin waxa maamulkoodii jabiyey qoys kale oo la odhan jiray Aal Rashiid oo xukumi jiray magaalada Xaa’il oo ku taal gobolka Najd oo loollan ka dhaxeeyey. Waxaanay isaga oo aan toban jir gaadhin qoyskoodii ka qaxeen Riyaad. Aabihii Cabdiraxmaan Bin Faysal Bin Turki Aal Sucuud wuxu ahaa Imaamkii ugu dambeeyey dawladdii labaad ee Sucuudiga …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Baroortii, Khuraafaadkii Faafey iyo Masiibadii Bilaa Magaca Aheyd!

Dhaqannada iyo caadooyin ka bulshooyin ka, kuwo badan oo kamid ah ma laha asal iyo bar ay kasoo bilaabmeen. Isu-tebinta iyo soo-gudbin-beeno raad la leh— ay bulshooyin hore oo noola—in eegga maantadan dhex wareeggaan nolol-maalmeedka bulshada – khuraafaadkii iyo beenihii ay iyagu ba xaqiiqdooda iyo salkooda waayeen. Siddeedaba, aqoonta caadiga ah ee la isu-tebiyo in marmarka qaarkood la walaaqey oo lagu miley beeno ay kasoo fuleen caqliyo xiiseynaya iney garashada dadka ka lumiyaan runta iyo rarka aragtida maanka garaadka. Caadooyin badan oo bulshada dhex-ceeggaaga asalkeedi lama garanayo; inbadan oo kamid ahna oo eegga jira lama garanayo sababta ay u jiraan, …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Wajiga quruxda badan ee Soomaaliya?

Subixi marka aad hurdada kakacdo waxa aad sifiican oo nadiif ah dhagahaaga ey ugu raaxeysanayaan codadka macaan ee Misaajidda kabaxaya ama aadaanka salaadda. Soomaaliya marki aad joogto waxa aad ku keceysaa cod quruxbadan oo salaadda laguugu yeerayo. Hooyo ayaad salaameysaa oo aad wareysaneysaa xaalkeeda. Juz qur’aan ah ayaad aqrineysaa waliba inta aad salliga bannaanka soo dhigato. Quraac wadani ah ayaad kuquraacaneysaa oo ah canjeelo+Odkac + Caanoiyo shaah. Kaddib shaqadaada ayaad aadeysaa oo waxa aad jidka ku sii arkeysa dariska, waadna bariidineysaa waliba adiga o oaf-soomaali kula hadlaaya, iyaga oo jacayl kuumuujinaya ayay ku marxabeynayaan!! Ilmo yar-yar oo wadada ku cayaaraya …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Miyeey Soo Laaban Doonaan?

Asalaamu calaykum Warraxmatullaahi wabarakaatuhu. Salaan dabadeed aan kula wadaago nuqulkan aan diiradda ku saari doono suurta galnimada dib u noqoshada noolaha hoygiisii ka hayaamay. Noolaha oo dhan ayaa caan ku ah hadba in uu ka fakado halka uu ka waayo cunto, biyo, iyo badbaado. Mararka qaar ayey noolayaashu socdaalaan, waliba socdaal dheer iyaga oo raadinaya biyo, xilliga abaaraha, laakiin haddii dhulkoodii uu roobsado waxa ay noolayaashu caan ku yihiin in ay dib ugu soo laabtaan halkii ay ka hayaameen. Waa tan aan soomaalideennii hore dhaxalka uga helnay “lama huraan waa cawska jiilaal”. Sidaas oo kale haddii ay nooluhu waayaan wax …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Afka Hooyo Hodansanaa Hiilladiisuna Habacsanaa!

Dhammaan ammaan oo dhan waxay u sugnaatay Allaah (SWT) ee nagu manaystay nimcooyin badan oo tiro beel ah, iyo rasuulkiisii suubbanaa Muxamed (CSW). Intaa kadib waxaan salaamayaa guud ahaan Muslimiinta, gaar ahaanna kuwa Soomaaliyeed. Asalaamu calaykum warraxmatullahi wabarakaatuhu. Inta aynu ku guda jirno qormadaan waxaan jeclahay inaan idiin kusoo gudbiyo macluumaad badan oo ku saabsan afka Soomaaliga.waxaanan xoogga ku saari doonna asal doorsoonka ku yimid afka iyo natiijada ka dhalan karta dhaqdhaqaaqyada asal guurka afeed ee haatan unkamaya. Hordhac Guud Afka Soomaaligu waa mid ka mid ah afafka ku bohoobay afafka kushitiga ee dhul hoosaadka bari (Low land east Cushitic), …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Hal Qabsigii iyo Xikmadihii Dadkii Hore

Qormadan waxaan kugula wadaagayaa qaar ka mid ah hal-qabsigii iyo xikmadihii dadkii hore, waxaan rumaysnahay in ay jiraan dad badan oo xikmad ehel la ah, waxaan xoogga u saaray xikmadaha dadkii hore wa in aan dadka xasuustan xikmadahaas kana faa’iidaystaan, maahmaah fog baana tiri (dad waa kii hore hadalna waa intuu yiri.). Qofna ha canaanan si aan adiga laguu canaanan. Waxaan bartay in aysan muhiim ahayn “maxaad hadda haysaa”, laakiin ay muhiim tahay “xaggee daqiiqaddaan kaddib rabtaa inaad gaartid”. Geesinimadu waa qofka oo cabsidiisa xakameeya ee mahan qofka oo ay cabsidu ka guurto. Masaafada u dhaxaysa riyada iyo runta waxaa …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Aanadii Negeeye – Qeybtii 28aad

Aanadii Negeeye – Qeybtii 27aad Sidii Raage loo afduubay Deeqa waxay u ahayd oohin iyo welwel. La ma ka la ogayn in uu dhintay iyo in uu nool yahay, waxaa se la hubay in uu cadaw arxandaran gacanta u galay. Waxay eersatay Diiriye iyo ruwaayaddii jaan ee uu ku qalqaaliyay. Waxay eersatay waraaqihii sheyddaan ee Rooble ee guriga laga helay. Waxay eersatay wax kasta oo sabab u noqon karey in Raage la qabto. Taa waxaa ugu darsamay xanuun dumar oo beryahaa dhinaca u dhigay oontiina ka jaray. Iyada, Leyla, ehelkii iyo asxaabtii kaleba wax walba waa ay sameeyeen cid kastana …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Aanadii Negeeye – Qeybtii 27aad

Aanadii Negeeye – Qeybtii 26aad Raage labadii qol ee cusbaa ayuu si kharash yar ugu aqalgalay. Aroosku wuxuu ahaa isla maalmihii ay Leyli dhaawaca la soo noqotay. Waxay aad u jeclayd in ay arooska ina adeerkeed minxiisad ka noqoto, sidii ay iyaga oo yaryar ku ballameen, laakiin weli wejiga waa ay ka dhaawacnayd, waxayna isu xilsaartay hawlaha kale in ay wax ka maamusho. Gurigeedii, ama gurigii Negeeye, sidii ay uga soo alaab qaadatay dib u ma ay ag marin oo waxay joogtay guriga Raage. Markiiba Raage qol kale oo aan guriga ka fogayn ayuu labaataneeyo kursi iyo dhawr miis oo …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Aanadii Negeeye – Qeybtii 26aad

Aanadii Negeeye – Qeybtii 25aad Maalmihii uu arooska isu diyaarinayay ayuu Raage mar uun ina adeertii Leyla waayay. Wuu ogaa in ay noqonayso hormuudka hawsha arooska, laakiin in aanu dhawr cisho oo isku xiga arag sababteeda ma uu fahmin. “Waxaan u malaynayaa in aan socdaal Burco ah ka maqlay”, ayay Deeqi Raage ku tidhi. “Ma socdaal sidaas kediso u ah? Ma Negeeye ayay wax ku dhaceen?” “Fili maayo, waxa ay se hadalhaysay arrin ay doonaysay in ay Negeeye degdeg uga la hadasho.” “Laakiin maxaa iyada oo aan cid sagootiyin subax keliya dhaqaajiyay?” Wayddiintaa ayuu ku soo celceliyay isaga oo maleeyay …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Aanadii Negeeye – Qeybtii 25aad

Aanadii Negeeye – Qeybtii 24aad Dhallinyarada soomaalida ee reer magaalka ah malaha ma jirto dunida dhallinyaro ka badowsani. Boqollaal kun oo magaalo ku wada dhaqan, dan joogto ahna wadaaga ama wadaagi kara, ayaa raba isbarashadooda iyo xidhiidhkooda oo dhan in ay hayb qabiil u maraan. Waxaa la isku qalday oo la ka la saari kari waayay dhaqan iyo hidde – dhaqan in uu yahay hannaan ay waqti la joogo bulsho u nooshahay, halka uu hidde yahay dhaqan mar hore lagu soo noolaa. Haddii marxalad nololeed lagu dhagaxoobo, laguna dhiirran waayo geeddiga xiga, waxaa abuurma dhaqan silloon oo casriga la joogo …

Read more 0 Comments
error: Content is protected !!