Posts in category Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda


Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Soomaaligii ugu Horeeyay ee Loo Xusho ka mid Noqoshada Akadamiyad Caalami ah

Qoraaga caanka ah ee Soomaaliyeed Nuurdiin Faarax ayaa ka mid noqday Akadamiyada Mareykanka ee xirfadaha kala gedisan sida suugaanta, sayniska iyo horumarinta danta guud. Akadamiyadaas oo ah tan ugu faca wayn oo ay ku kulmaan aqoonyahannada ayaa waxaa la aasaasay sanadku markuu ahaa 1780-kii,iyadoo dadka ku biira inta badan lagu xusho aqoonta iyo in uu yahay qofku mid wax faa’iido leh ku soo kordhiyay bulshada . Nuurdiin Faarax ayaa ka mid noqnaya 276, qof oo isugu jira hoggaamiyaal, arday saynisyahano, iyo dad ku xeel dheer farshaxanka kuwaas oo loo xushay in ay Akadamiyada oo lagu magacaabo American Academy of Arts …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

8 Gabdhood oo Geesinnimadooda Laga Yaabay Dagaalkii Labaad ee Adduunka?

Bal ka fikir qof geesinnimo sameynaya xilli uu dagaal socdo. Qofka maskaxdaada ku soo dhacay ee geesinnimada sameynaya ma nin baa mise waa haweeney? Inta badan doorka halyeeynimo ee dumarka xilliyada ay dagaallada socdaan lama aqoonsado, sidaas darteed, annagoo dib u xasuusaneyna 75 guuradii kasoo wareegtay markii uu Dagaalkii Labaad ee Adduunka dhammaaday (dagaalku wuxuu Yurub ka istaagay 8 May), waxaan u dabaaldageynaa siddeed dumar ah oo geesinnimadii ay sameeyeen uga duwanaa malaayiin qof oo ku dhiirranayay dagaalkaas halaagga badan geystay. Cheng Benhua: Oo geerida ku salaantay dhoollacaddeyn Cheng Benhua waxay ahayd geesiyad iskacaabbin leh oo la dagaallantay ciidamadii Japan …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Waa Maxay Hidde, Dhaqan Iyo Caado?

Waxa dadka badankiisu hidde iyo dhaqan u yaqaan iyo waxa dhaqan yahay ayaa cirka iyo dhulka isu jira. Hiddaha iyo dhaqanka ma Seddex-qayd la xidho iyo timo la tidcaabaa? Ma laba go’ oo bafto ah oo midna la guntado midna garbaha laga kala ridaabaa?, Ma aqal Soomaali iyo Haamo qabo ahbaa?, Ma dhaanto iyo saylaci la boodaabaa? Run ahaantii la yaab maaha in Soomaalida badankeeda marka erayga ” dhaqan amba hidde” la soo qaado ay maankooda kusoo dhacayso inta magac ee kor ku xusan iyo wax lamid ahi. Inta aynu soo sheegnay midna hidde iyo dhaqan maaha. Qormadan yar ee …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Dhibaatooyinka ay Tuulayntu u Leedahay Deegaanka iyo Bulshada ku Dhaqan ba

Waa maqaal ka hadlaya dhibaatooyinka ay tuulayntu u leedahay degaanka iyo bulshada ku dhaqan ba. Laamiga dheer ee magaalooyinka Soomaaliya isku xidha marka aad ku safarto waxaad arkaysaa dhacdada (phenomenon) tuulaynta degaanka, meel walba waxaa laga dhisay tuulo yar oo dadkeeda iyo degaankeeduba xadidan yahay, hadana tuulooyinkaasi waxay isku jiraan inta badan kiilo mitiro kooban, waxaad arkaysaa sedex afar tuulo oo isku xiga laba walbaana ay shan kiilo mitir wax ka yar isu jiraan. Degaanka Soomaalida marka aan eegno waa sedex degaan nololeed: miyi daaq iyo degaan xoolo leh oo reer miyigu ku nool yihiin xoolahana ku dhaqdaan, magaalo dad …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Taariikh Nololleedka RW Hore ee Soomaaliya, Nuur Xasan Xuseen (Nuur Cadde)

Ra’iisul Wasaarihii hore ee Soomaaliya, Nuur Xasan Xuseen (Nuur Cadde) ayaa London ugu geeriyooday xanuunka Coronavirus, sida ay qoyskiisa xaeiijiyeen. Bishii hore ee March 26, ayaa la dhigay cisbitaal ka dib markii uu ku dhacay fayraska Covid-19, sida uu xilligaas xaqiijiyay wiilkiisa oo BBC Somali la hadlay. Nuur Xasan Xuseen oo loo yaaqaan (Nur Cadde) wuxuu ku dhashay magaalada Muqdisho sannadkii 1938 wuxuuna ahaa 82 sano jir. Jeneraal Cabdiqaadir Cali Diiriye (Subxaanyo) oo ay isla soo shaqeeyeen Nuur Cadde wuxuu yiri: “Wuxuu ahaa nin aad u qaali ah oo maamul yaqaan ah oo shaqadiisa garanaya”. Ra’isul Wasaare Xasan Cali Kheyre …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Hilibsiga Xoolaha iyo Qalashada Dadka

Waa maqaal falsafadeed oo qaadaadhigaya sababta aynu u qalano xoolaha oo noole ah si aynu ugu noolaano iyo macnaha falsafadeed ee ku jira arrintaas. Qof hadaad qalatid kuna doodid waan hilibsanayay kuu noqon mayso dood, halka haddii aad neef qalatid waan hilibsanayay ay noqonayso wax la ogolaan karo. Waxaa su’aal maan-gal ah oo taagan ah: labada nafley maxaa midna naftiisa raqiis ka dhigay oo mid ay naf kale isticmaali karto ka dhigay si ay ugu noolaato, midna naftiisa qaali ka dhigay? Halkaas waxaa ku xayraamay faylasuufyo waawayn kuwaas oo ugu dambayn go’aan ka qaatay in ay naflayda hilibsadaan nooc ay …

Read more 1 Comment
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Maxaad Ka Taqanaa Tariikhda Abwaan Xudeydi – Boqorkii Cuudka?

Alle ha u naxariistee, waxaa geeriyooday, fannaan, laxamiiste, abwaan Axmed Ismaaciil Xuseen ‘Xudaydi, oo loo yaqaannay Boqorkii Cuudka, maadaama uu ku xeeldheera tumiddiisa. Abwaanka ayaa muddooyiinkii u dambeeyay la xanuunsanaa cudurka korona oo fara ba’an ku haya guud ahaa caalamka. Xudaydi waxa uu dhashay, 1928-kii, waxaana uu jirey 92 sano, isagoo ku dhawaad qarnigaa ahaa tiir aan liicin oo uu leeyahay fanka Soomaalidu, waxaa uuna aad caan ugu ahaa tumidda muusigga, gaar ahaan cuudka. Waxa uu ku dhashay magaalada Berbera, Soomaaliya waxaana uu dhallinyaronimadiisii ku soo qaatay magaalada Cadan ee dalka Yemen, ka hor intii uusan u soo laaban Somaaliya. …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Dowrka Dhallinyaradu ka Qaadan Karaan Horumarinta Af-keena Hooyo

Mowduucan waxaan uga faaloondoonaa Af-keena hooyo, doorka ay ka ciyaarikaraan dhallinyarada, waaridka iyo ilaalinta Af-ka si aan unoqono bulsho leh Af iyo dhaqan. Waddan walba waxa uu leeyahay dhaqan, diin, Af, Calan, waana astaanta lagu garan karo in uu yahay waddan jira. Haddii dalkaasu lahayn Af, ma noqon karo waddan, waana sababta aan uga hadlaayo mowduucaan si aan uga dheeraano Af-qalaad iyo ilaalinta magaca iyo sumcaddeena mustaqbal. Af-ku waa astaan uu leeyahay waddan, ugooniya, laga adeegsado, lagu hadlo. Waa Af ay bulsho kuwada xiriirto, isku fahanto, iskuna baaqaan kolka ay iswacayaan ama isku yeerayaan. Af-ka Soomaaliga waxa uu ka midyahay …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Ilbaxnimadii Maya ee Burburtay! ‘Ilbaxnimo waa xaddaarad iyo waayaheeda’

Ilbaxnimadii MAAYA ee burburtay! Ilbaxnimo waa xaddaarad iyo waayaheed. Duni kasta iyo bulshooyinka ku nooli waxa ay leeyihiin xaddaarad iyo ilbaxnimo u gaar ah oo ay ku tanaadeen. Ilbaxnimooyinkaasi qaarkood way tisqaadeen, qaarkoodna way burbureen oo baaba’een. Kuwaas tisqaaday badhkood waxa ka dhashay dawladaha iyo dalaka reer galbeedka maanta la odhan karo ilbaxnimo iyo haldoornimo waa loo daayay. Haddaba maanta waxa aynu is weyddiin doonaa ilbaxnimooy maxaad tahay? Ilbaxnimadu ma burburtaa? Ma jiraan ilbaxnimooyin burburay? Waa su’aalahaas iyo qaar kale oo badan oo aynu qormada tan kaga jawaabi doono. Inkasta oo ilbaxnimooyinkii dunida soo maray ee haddana galbaday ay badan …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Sheekadii Tukaha iyo Dawacadda

“waan heesay balse waan ku cunta waayey” Waayadii hore waxaa jiray, tuke ku noolaa keyn aad u fog, keyntane waxaa ka buuxay geedo, dhulkana waxaa ku xar dhanaay ubaxyo aad u qurux badan. Tukahaan wuxuu ka duwanaay kuwa kale oo wuxuu ahaay mid ka wanaagsan kuwa kale ee ibna’aadamka hilibka ka xada, sidoo kale wuxuu ahaay mid leh cod aad u fool xun, xayawaanada oo idilne way necba naayeen codkaan, sidaa ayuune u noolaay kaligiis. Maalin maal maha kamid ah ayaa dawaco aad u gaajeysan soo ag martay geed uu saran yahay tukahaan, tukuhu ne uu afka ku sito cad …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!