Posts in category Caafimaadka iyo Sayniska


Caafimaadka iyo Sayniska

Covid-19 Iyo Hinjibiso Maxaa Ka Dhexeeya?

Waxaa waayadaan dambe soo ifbaxay xanuunka aadka ufaafay ee shanta qaaradood adduunka albaabada uxidhay. Waa fayraska saameeyay malaayiin dad ah oo ku nool caalamka, kuwaasi o noloshooda go’doon geliyay. Fayrsankaan oo soo shaac baxay 2019-kii, dabayaaqadiisii ayaa galaaftay malaayin dad ah, wuxuuna xiriray isku socodkii adduunka, waxaa istaagay ganacsigii, waxaa khatar gashay bilyan dad ah oo caalamka ku nool. Marabo in aan ka sii hadlo corona iyo wuxuu yahay, waxaa ka hadlay dad badan oo caalamka ku nool, si cilmiyaysana uga hadlay. Waxaan rabaa in aan ka faaloodo xanuunka loo yaqaan COVID19 iyo noolaha Hinjibiso farqiga ka dhexeeya, astaanta ay …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Qanjirada Jirka Maxay U Qabtaan?

Qanjirda waa xubin soo daayo dheecanno jirka muhiim u ah, waxa ayna leeyihiin hab-dhis dhan oo loo yaqaano Hab-dhiska Qanjirada.Waxaa loo qeybiyaa qanjirada labo qeybood oo kale ah: Qanjirada sida tooska ah u sameeyo hormoonnada kun daro wareegga dhiigga noocaan waxaa Afka qalaad loo yaqanaa “Endocrine Glands” Noocaa labbaad waaa qanjirada sameeyo dhididka waxaana Afka qalaad lagu dhahaa “ Exocrine Glands”. Haddaba Maxay Qanjirada Jirka U Qabtaan? Qanjirada waxa ay soo daayaan hormoono maamula shucuurta qofka sida Xanaaqa, Farxadda, Murugada IWM. Qanjirada waxa ay ka qeyb qaata koritaanka maskaxda iyo kuritaanka jirka. Waxa ay soo daayaan hormoono la sheeqaan Hab-dhiska …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Maxaad Ka Taqanaa Cudurada Safmareenka Ah Ee Dunida Soo Maray?

Dunida waxaa hadda ka jiro cudur safmareen ah oo saameyey caafimaadka dad ku kale nool daafaha caalamka,qaar ayaa la il daran daraada cudurka karoona fayrus, kuwa kalane god ayey u galeen. Halka inta soo hartayna lagu xukumay in ay guryahooda joogaan si ay caafimaadkooda iyo bulshadaba ay u badbaadiyaan. Dalkeenna Soomaaliya waxa uu kamid dalalka uu saameyey Allah baanse baryeeyna in uu naga samata bixiyo. Haddaba Waa Su’aalle Ma Jiraan Cudurdo Kale Oo Soo Maray Dunida oo ku noqday Safmareen? Haa waa ay jiraan oo waliba aad ayey u badan yihiin waxaana kamid ah: Kaduudiye waa cudur uu sababo fayrus …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Sideen Guriga ugu Sameysannaa Jeermis Dile Dabiici ah?

Jeermis dile: waa in laga hortago koritaanka jeermis dhaliyaha ama badashada caabuqa kadhasha jeermiska. Adduunkaan aan ujeedno maantay ee wax waliba heer fiican ka gaarsiisan, waa in aan ogaannaa in uu soomaray waqti ey ku xisaabtami jireen maxaan heysannaa maantay, Maxaan qaban karnaa? Maxaan awoodnaa? Annagu ma’ahan in aan dhahno jeermis dilaha Yurub laga isticmaalo waxaan ahayn marabno ama jeermis dile Soomaaliya lagu sameeyay miyaa wax ii tarayo iyo wixii lamid ah? Waa ceeb qof og in uunan waxba qabsan karin oo kali ah, qof og in dad kale wixi laga keenay oo kali ah ey fiican yihiin, maantay waxaa …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Waa Maxay Fayadhowrka Biyaha?

Fayadhowrka biyaha waa habka nadiifinta biyaha si loo cabi karo, loogu qubeysan karo, cuntadana loogu karsan karo, iyo adeegsiga kale. Biyaha nadiifka ah ayaa muhiim u ah dhammaan dadyowga kunool gudaha dalka, sababta oo ah walxaha waxyeelada leh ee ku jira biyaha waxay sababi karaan jirro iyo xitaa dhimasho. Tusaale ahaan, biyaha aan loo isticmaalin daawooyin waxay keeni karaan fayras, bakteeriyada, iyo walxaha kale ee khatarta ku ah caafimaadka. Daafaha caalamka, waxaa jira dad badan oo aan haysan biyo nadiif ah. Xaqiiqdii, waxaa jira inka badan hal bilyan oo dad ah oo ku nool dunida oo aan maalin walba helin …

Read more 0 Comments
AkhriCaafimaadka iyo Sayniska

Maxaa Nagala Gudboon Xaaladda Cusub ee Karoonaha (Covid19)?

Cudurka karoonaha waa jeermis kadhasha Fayruska karoona, haddii aad maqasho Fayrus waa in ey kugu soo dag dagtaa cudurkaas intiisa badan in uunan daawo lahay, cudurada Fayruska dhaliyana waxa ugu caansan HIV-ga oo intabadan bulshadu u taqaan cudur in uu yahay cudur dilaa ah. Tallaabooyinka Nala Gudboon: 1.Ka hortagga: waxaa waajib nagu ah in aan nafteenna, qoyskeenna iyo qarankeennaba ilaalinno. Haddii uu cudurka ku’asiibo isku day in aadan dadka kale gaarsiin. 2.Latacaalidda: haddii aan isku ogaanno calaamadaha cudruka ama qof qoyskaaga kamid ah ha’ula dag dagin cisbitaalada bulshada, fadlan mas’uul haka noqon dhibaateynta bulshadaada. Waxaa nala habboon in sitoos ah …

Read more 0 Comments
AkhriCaafimaadka iyo Sayniska

Maxaa Sababo In Cunnada Lagu Sumoobo?

Waligaa ma maqashay hebel waxa uu noqday hor iyo gadaal (shuban iyo matag), Adiga makugu dhacday intaad cunno cuntey in aad isku aragto shuban iyo matag xad dhaaf. Inta badan way dhacdaa oo waan aragnaa. Haddaba Aqristow Maxaa Sababo In Cunnada Lagu Sumoobo? Cunno sumoobida waxaa xaalad halis haddii uu qofka sida ugu dhaqsiyaha badan aan loo caawin waxa ay keentaa in qofka uu miir daboolmo.mararka qaarna waxaa lagu xalin karaa guriga haddii la siinaayo qofka biyo badan. Waa Maxay Calaamadaha Lagu Garto In Cunnaa Lagu Sumoobay?  Haddii an ku araggno calaamadahaan soo socdo qofka marka uu cunteyo ka dib …

Read more 0 Comments
AkhriCaafimaadka iyo Sayniska

Maxaad Ka Taqaanaa Cudurada Ku Dhaco Cidiyaha?

Cidiyaha waxa ay qurxiyaan muuqaalka faraha,waxayna ka illaaliyaan jugta. Cidaya waxa ay kamid yihiin xubanaha jirka ee uu san soo gaarin wareegga dhiigga ee loo yaqaano nudaayasha dhintay “Death Tissue”, taasina waa sababta aadan u dareemin xanuun marka aad cidiyaha iska jareyso. Waxaa jiro cuduro badan oo ku dhaca cidiyaha, qaarkood waa lagu dhashaa kuwa kalena qofka asga oo weyn ayey ku dhacdaa. Haddaba kaallay aan isla oggaanee Cuduradaan. Cudurda Ku Dhaca Cidiyaha Waxaa Kamid Ah: Cidida oo ay ku sameysmato xariiq kale baro cididada, taasoo muqaalka xariiqa uu u muuqdo mid saameyey caafimaadka cidida.Waxaana sababo xariiqaan: Cudurada ku dhaco …

Read more 0 Comments
AkhriCaafimaadka iyo Sayniska

Cudurada Aan La’isqaad Siin Ee Soomaaliya (Non-Communicable Disease in Somalia)?

Cudurada aan faafin ama aan la’isqaadsiin karin waa kuwa aan awood ulahayn, in qofka qaba ey uga gudbaan qof kale. Waa cudur aan u kala gudbi karin dadka. Waxa eyna ubadan yihiin cudurada aan laga bogsoon ama nolosha laxiriira (Chronic Disease). Cuduradaan waa ey noocyo badan yihiin waxaana kamid ah nuucyada ugu badan ee dalkeenna kajira :- Dhiig-karka, Wadno xanuunka, Kansarka, Macaanka, Cudurada Killiyaha. Nuucyada aan dalkeenna kajirinna waxaa kamid ah: Cudurka Parkinson’s-Kuma badno waddankeenna ama waxa aanba dhihi karnaa lagamaba helo-, Lafo bur burka, iyo cudurka Alzheimer’s-ka. Yaa U Nugul Cuduradaan: 1.Qofka aan jimicsi sameyn.   2.qofka quuta cunno …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo SayniskaCaafimaadka iyo Sayniska

Albinisimika (Qofka in uu midab dhiin ah yeesho)?

Waxa aan kahadleynaa cudur ku dhaco maqaarka Aadanaha oo afka qalaad lagu yiraahdo (Albinism), kaas oo ah in qofku uu ku dhasho  maqaar gooni ah (Casaan ah), timaha illaa iyo jirka aadanaha dhanna waa uu kamuuqdaa. Hadaba inta aan cinwaanka sharraxaaddiisa ugalin waxa aan isku dayay in aan eray bixin usameeyo cudurkaan, waxaana iisoo baxay (Cudurka Dhiinka-Albinism disease), sababtoo ah dhiin waa midab ka turjumaayo kalarka gaduudka ah. Sameynta eray bixin ma’ahan wax sahlan sidaas oo ey tahayna cinwaan waliba oo larabo in lagu qoro luqadda hooyo waxa uu ubbaahanyahay “Eray bixin”!. Waa Maxay Cudurka Dhiinka (Albinism-ka)? Cudurkaan waxa uu …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!