Posts in category Caafimaadka iyo Sayniska


Caafimaadka iyo Sayniska

La Dagaalanka Caabuqa Covid-19 iyo Baraha TikTok

Mudo labo bilood ku dhawaad ah ayaa dalkan Norway waxa ka jirtay xaalad caabuq xakameyn ah, oo meel walba la xirey, saameyn weyna ku yeelatey dadkii. Qofkii ugu horreeyay ee laga helo fayraska faafa ee korona dalka Norway ayaa aheyd haweeney ka soo laabatay safar ay ku tagtay dalka Shiinaha, dhammaadkii febraayo. Qofkii u horeeyay ee u dhintana uu noqdey odey waayeel oo bukaan ahaa. Waxuu dhintey 12-kii maarso. Isla maalintaa ayay dowlada Norway soo rogtey talaabooyin xakameyn ah, si faafida caabuqa loo xadido. Hay’adda Caafimaadka Aduunka, WHO ayaa 11-kii Maarso ku dhawaaqdey in feyraskii uu ka gudbey xaalada cudurada …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Culumada Sayniska ee Daaha Ka Qaaday Aragtida Atamka

Democritus Dalton waxa uu noolaa intii u dhaxaysay 470BC ilaa 380BC waxa uuna ahaan filasoof Giriig ah, waana ruuxii u horeeyey ee daaha ka qaaday fikrada atamka. Democritus waxa uu aaminsana wax kasta oo aduunka yaala ama kuxeeran in ay ka samaysmeen atamyo, atamyadaas oo ah ilma-aragtay. Democtrus waxa uu soo qaatay gabal maatar ah waa uuna u qaybiyey labo, hadana labadii mid ka mid ah ayuu labo usii kalo qaybiyey wuuna waday kalay qaybintii ilaa uu gaaray bar aan labo loogu kala qaybin Karin taas oo uu Democritus uu ugu yeeray atom. Democritus waxa uu yiri: Maatarka oo dhan …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Adeegsiga Maaskarada, Dhib iyo Dheef

Waa maxay maaskaradu(face mask)? Maaskaradu waa mid ka mid ah sahayda caafimaad ee daboola afka iyo sanka, ujeeddada isticmaalkeeduna waa ka hortagga gudbinta dhibcaha ay ka buuxaan fayrasyada iyada oo loo marayo nidaamka neefsashada qof ilaa qof kale. Goorma ayey waajib tahay in la xidho maaskarada. Madaxda hay’adda caafimaadka adduunka ee WHO, ayaa soo jeediyay in aanay dadku xidhan masarka afka lagu xidho, marka laga reebo dadkan soo socda oo ay tahay waajib inay xidhaan maaskarada: Qaf qaba cudurka corona fayras Shaqaalaha caafimaadka ee latacaalaya xanuunka Qof daryeelaaya una adeegaaya qof qaba xanuunka. Qof looga shakisan yahay xanuunkan, ama leh …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Waxay tiri “Cudurka dibirada wuxuu iga dhigay sida in aan uur leeyahay Markasta”

“Waxaan u ekahay dadkuna ii arkaan sida qof uur leh markasta. In xanuunkan uu igu dhacdo wuxuu iga dhigay sida qof kale.” Natasha King kama hadleyso arrin la xiriirta cayil xad dhaaf ah, ee waxay ka hadleysaa in ay qabto cudur sababa in hanaanka difaaca jirka uusan u shaqeyn sidii loo baahnaa kaas oo lagu magacaabo coeliac. “Wuxuu cudurkan igu dhacay anigoo 18 sano jir ah mana ka war haynin inaan qabo,” ayey tiri gabadha oo hadda 21 sano jir ah oo la hadashay BBC Radio 1 Newsbeat. Cudurka Coeliac waa xaalad ka dhalata falcelin ay sameeyaan qaar ka mid …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Karoona Fayras: Khatar Intee La’eg Ayuu ii Geysan Karaa Haddii aan uur Leeyahay?

Taxaddar ahaan haweenka uurka leh waxaa loo sheegayaa in ay feejignaadaan isla markaana ay si gaar ah u raacaan tallaabooyinka looga hortagayo coronavirus, sid kala fogaanshaha taas oo hoos u dhigi karta khatarta kaga imaan karta cudurka. Blase maxeynu kala soconaa saameynta uu cudurkan ku yeelanayo haweenka uurka leh? Coronavirus dhibaato intee la eg ayuu ii geysan karaa haddii aan uur leeyahay? Inkastoo wali wax badan oo ku saabsan sida uu haweenka uurka leh u samaeyn karo xanuunkaan aysan dhaqaatiirtu ogeyn, haddana waxaa la ogyahay in haweenka uurka leh aanay wax badan ka duwnayn dad kale ee qaangaarka ah “Haddii …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Walwalka Haweenka ku Dhacaa Ma Wuxuu Sababaa Hurda La’aan?

Hurda la’aantu waxa ay sii xumaysaa dhibaatada xanuunnada dhiminka ee haya gabdhaha da’da yar ee Scotland, khubaro ayaa sidaasi sheegay. Cilmi-baaris ayaa muujinaysa in ku dhawaad saddex meelood oo meel hablaha da’da yar ay la daalaa dhacayaan dhibaatooyiin dhinaca hurdada ah oo ka soo gaaray saameyn xun oo dhinaca caafimaadka dhimirka iyo jirka kalaba. Hasayeeshee gabdho ay da’doodu ka wayn tahay 15 sanadood ayaa waxa ay wajahaan cadaadis sare kaas oo ka qeyb qaata walaaca iyo walwalka ay qabaan. Dadkii cilmi-baaristan hogaaminayay ayaa sheegay in xaaladdu ay adag tahay. Cilmi-baaristan, oo ay hogaaminaysay Jaamacadda Glasgow waxaana maalgaliyay hay’adda caafimaadka Scotland …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

5 Qodob oo Kaa Caawinaya Inaad Habeenkii Hesho Hurdo Fiican

Waxaa tan iyo intii xayiraadaha ah in guriyaha aan laga bixi Karin ee cudurka Corone la soo rogay soo badanaysay cabashooyiinka ku aadan hurda la’aanta. Waxaa aad baraha bulshada loogu baahiyay hashtag lagu magacaabo”can’t sleep” ama ma hurdi karo, taasi oo muujinaysa dadka badan ee ay hurda la’aanta ku dhacday. Mid ka mid ah dadkaasi waa Coppell. “Ka hor inta aan xayiraadda la soo rogin waxaan u hurdi jiray si aad ah, balse imika waxaa i haysata taa badalkeeda oo hurda la’aan ah,” waxay Laura oo 26 jir ah sidaasi u sheegay BBC qeybta Newsbeat. Haddii arrintan oo kale ay …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Qaadku Waxa uu Ka Baxaa Wadamo Badan oo Afrika ah

Qaadku waxa uu ka baxaa wadamo badan oo Afrikaan ah, ogaanshaha kiimikada ku jirtaa waxay soo martay jaranjarooyin kala duduwan waxaanay ahaayeen sida tan: In la diwaan galiyo qaadka 1775(catha edulis forsk , waa magiciisa scientific_ga ah) Waxa la diyaariyay ephedrone iyo mephedrone 1928/1929 Waxa la ogaaday inay caleemaha qaadka ku jirto maadada cathine la yidhaa 1930. Waxa la diyaariyay maadada pyrovalerone bilawgii 1970’s Waxa la ogaaday inay maadada cathinone ku jirto qaadka sanadkii 1975. Waxa lagu daray liiska daroogada ee maraykanka maadada cathinone 1993. Waxa la diyaariyay maadada methylone 1996. Waa la gaday iyadoo adeegsanayo qarax ahaaheed maadadan(methylone) Natherlands …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Maxaa ka Jira in Ukunta ay Keento Wadne Xannuun?

Xilli ay dalal badan shacabkooda ku boorriyeen inay guryaha joogaan, si looga hortago faafitaanka cudurka Covid-19, in badan oo naga mid ah waxay mudnaan gooni ah siinayaan raashinka aan cunno iyo sida uu caafimaadkeenna waxtar ugu leeyahay. Laanta BBC ee ka faalloota raashinka ayaa diiradda saaraya sidii ay dadka uga caawin lahaayeen inay wax ka fahmaan faa’iidada iyo waxyeellada ku jirta cuntooyinka ugu badan ee la isticmaalo. Mid ka mid ah waxyaabaha gaarka loo eegayo waxaa ka mid ah Ukunta. Ma dhab baa in ukuntu ay sababto wadne xanuun? Haddii ay jirto cunto aad u wanaagsan, ukunta waxay noqoneysaa midda …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Spanish flu: Maxaad ka Taqaannaa Cudurkii Korona Fayras Lamidka Ahaa ee Dunida ku Dilay 50 Milyan oo Ruux?

Haddii aadan horay u maqlin hargabkii la oran jiray Spanish Flu, coronavirus ayaa hadda kugu baraarujiyay in xanuunkaas uu dad badan dunida ku laayay billowga qarnigii labataanaad. Waxaa xanuunkaas lagu tilmaamaa “hooyadii dhammaan cudurrada faafa”, waxaana uu galaaftay nolasha inta u dhaxeysa 40-50 milyan oo qof muddo laba sano gudahood ah – intii u dhaxeysay 1918-kii ilaa 1920-kii, sida laga soo xigtay Hay’adda Caafimmaadka Adduunka ee WHO iyo xarunta dhexe ee xakameynta cudurrada. Seynisyahanada iyo dadka ku xeel dheer taariikhda waxay aaminsan yihiin in cudurkaas uu ku dhacay saddex meelood meel ka mid ah dadka ku noolaa adduunka, oo markaas …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!