Cabdixakiim-Tiyari Cabdillaahi Aaden

About the Author Cabdixakiim-Tiyari Cabdillaahi Aaden

Waa indheergarad ka tirsan Afrikaan. Barre jaamacaddeed oo wax ka dhiga Burao University, Abaarso Tech University, Golis Univeristy, iyo Alpha University. Ahna, Baadea dhaxalka aadami, ee loo yaqaan "History ", raadceeya, aqoonta Cir-baradka iyo muuqalada cirarka ee ku taxalluqa aqoonta sameyska dhulka iyo Cirarka "Cosmology ", isbeddelada nolosha aadamiga iyo dabeecaddooda sal-ka-ka-fadhiyin, wax ka qora Ahna,. Aqoontiisa koowaad ee heer jaamacaddeed ku qaatey: Xisaabaadka iyo Maaliyadda / Accounting and Finance ". Mar labaad degree kale ku bartey: Hoggaaminta iyo Maareynta/ Leadership and Management". Heerka labaad ee shahaaddada Degree-ga ee loo yaqaan Master-ta, ku qaatey: " Maamulka Ganacsiga/ Master of Business Administration". Ugu dambeynna, hayaankiisu iyo himiladiisu kusii siqeysaa, dhammeyska Aqoonta, darajad loo yaqaan: " Doctor of Philosophy/ PHD"

Dhaqaalaha & SiyaasaddaDiinta Islaamka

Asalka iyo Bilowga Wadaaddada Soomaaliya: “Diin mise Dan kale!”

Eebbe ( kor ahaaye) waxa agtiisa ugu qaalisan waa carruurta Nebi Aadem dhaley, iyaga ayaana waxkasta ka sarreeya oo ka qiimo badan; dhanka kalena, waxaa lagu lammaaneeyey ruux kasta oo sanku-neefle ah ( karaamo) ilaahey xaggiisa ka ahaatey. Eebbe ( kor ahaaye) umuu abuurin ilmo Nebi Aadem u jeeddo aan ka aheyn iney (Caabuddaan); oo u hoggaan samaan xaggiisa. Taas waxa weheliya, iney jiraan waxyaabo lagu kala abaalmarinayo nolosha dabaddeed, taas oo ku suntan: janno iyo naar. Si haddaba, janno iyo naar loogu kala dooro, maya.! Ee isagu u doorto, waa iney jiraan waxyaabo ku kallifaya inuu raaco ama diido. …

Read more 0 Comments
Siyaasadda & Diplomasiyadda

Aragtida Siyaasadda iyo Dawladnimada

Waxaa cirka lagu hujuumay Waxaa dhulka lagu hubsaday Waxaa badahaa hugmaaya Bidhaansha guntooda hoose Waxaa uummiyaha hanuunshay Waxaa cudurkii halgaaday Waxaa jahligii haleelay Waxaa gaajadii hirdiyey Horseed cilmiyeed miyaa?”– Abwaan Maxamed Xaashi Dhamac (Gaarriye) AHUN. Qormadan baan doonaya in aan idin la wadaago maanta, kaddib markaan arkey in aynnu ku dawakhnay siyaasaddii iyo dawladnimadii; kala saari weynnay hoggaamiyihii iyo aqoonyahankii; dawladdii iyo siyaasaddii; wanaaggi iyo xumaantii, iwm. Qormadan waxaynnu kaga faalloon doonnaa unugga ay siyaaaddu ka soo if-baxday iyo ilaahey [subxaanahu watacaalaa] wuxuu aayadkiisa Quraanka kaga yidhi hoggaaminta. Waxa kale oo aynnu wax ka soo qaadan doonnaa labadanin ee faylasuufyada …

Read more 0 Comments
Siyaasadda & Diplomasiyadda

“Xasan Al-Turaabigii Suudaan iyo Soomaaligii”

Xasan Al-Turaabigii Suudaan, wuxuu ahaa: siyaasi, mufeker Islaamiya, macallin, iyo kacaanyahan adduunka iyo Qaaradda Afrika ka yaabsadey. Keligii ayuu waddan dhan idil ahaan wax ka beddeley, haddey noqoto: dhinaca siyaasadda, xuquuqda haweenka, aydhiyoolajaddihii ku dhisna caadooyinka dhaqan-soo-jireenka ahaa, iyo weliba dhanka sharciyadda Islaamiga, kaas oo isbeddel falsafadeysan u horseedey waddanka Suudaan. Guulo badan oo uu ka gaadhey dhanka siyaasadda Suudaan, wuxuu Hillaadii 1992 –gii la sheega inuu martiqaad uu ka heley waddanka Mareykan ka (martiqaadkan oo ahaa baa la yidhi ‘Shirqool’ lagu khaarijinayayey mucjisadan Suudaan ee garaadkisu sarreeyo), maalin kii labaad ayuu haddana u safrey waddanka Canada, kulan kaddib, wuxuu safar kale …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Xidigtii Geeska Afrika

Waxey timid Hargeysa 1961 kii, waxey kasoo baqooshey Galkacyo, waxey na shaqaale ka aheyd makhaayad shaaha laga cabo (sida uu Jabiye sheegey). Safarkeeda waxa ku wehelinayey labo nin: Fanax iyo nin kale oo Yuusuf Shaacir la yidhaahdo – sida uu Maxamed Aden Dacar soo tebiyey. Kooxdani aad bey u la dhacsanaa codkeeda iyo haybadeeda faneed – hibadeeda qarsooneyd – waxaa u baaqey kamankii iyo fan kii curadka ahaa, waxey na soo cago-dhigatey gobolada Waqooyi. Waxey yimaadeen Ceerigaabo, kooxdii ay la socotey na waxey go’aamiyeen in aaney Galkacyo ku laaban. Safarkeedi ayay sii ambaqaadey, dhankaas iyo Hargeysa. 1961 ayuu Sugulle la …

Read more 0 Comments
Aqri

Baahida iyo Doonista!

Baahida iyo doonistu waa laba wax oo kala duwan. Inaad hawo, ammaan iyo biyo hesho waa wax aad u baahan tahay. Intaas ba wax jaangooya: waqtiga, lacagta, baahida iyo xaaladda. Kheyraad ka dunida yaal ma kafeynayo doonista bini’aadam ka, doonista iyo rabitaanka Ilma Xaawa na, bar-dhammaad ma laha, si haddaba, kheyraadka dunida yaal uu inooga filnaado, caqabado-nololeed oo hakinaya damaca bini’aadam ka waa la ga maarmaan. Qofkasta wuxuu sameeya go’aan uu kala doorano waxkasta, kaas oo ku jaan go’an: baahidiisa, lacagta uu heysto, iyo waqtiga. Waqtigu wuxuu xaddidan yahay, wareegga dharraaruhu na waa 24 saacadood; suurogal ma aha in hal …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Guurka iyo Dhaqaalaha

Waxaa xidhiidhi toos ahi ka dhexeeya nolosha dhaqan dhaqaale ee bulshada iyo guurka. Guurku micno ahaan waa midowga nololeed ee u dhexeeya nin iyo gabadh, kuwaas oo isku waafaqey iney nolosha ku midoobaan, wada qeybsadaan dhib iyo dheef ba, isla jeerkaasna, uu daarran yahay in taran ifka keenaan. Fahamka guurku wuu ka aragti fog yahay wada nolaansho keliya, hase ahaate, waa wada-tashi dhinac kastaba ah oo marwada iyo ninkeeduba ahmiyad u leh. Dhinaca kale, Soomaali ahaan hab is-guursigu waa mid u jeedkiisu aanu caddeyn, una fahamsan yihiin inuu yahay is-af garasho ruuxiya oo ruuxba ruuxa kale u yahay muraayad iyo …

Read more 0 Comments
Aqri

Falsadda Quruxda iyo Farshaxanka

Falsafadda quruxda iyo farshaxanku waxey kamid tahay laamaha Falsafadda ugu xiisaha badan uguna macaan marka lagu gudo jiro wax ka ogaanshaheeda. Waa laan mudan in waxbadan laga ogaado si ruuxa u noqda mid aragtidiisu balaadhan tahay. Hadaba mawduuc kastoo oo isweyddiin mudan oo adduunka kajira waxa jira caqliyo daah-fura oo daba-gal iyo baadhitaanno badan ugu hawl gala ugu dambeyntiina ku falceliya jawaabo macquul ah oo qofkastaa fahmi karaa. Aqoonta iyo cilmigu ma ahayn kuwo lagu indho-dilaacsadey iyagoo jira (markeliya la wada arkey), manna aheyn kuwo si fudud koonka ku yimid, balse aqoonta iyo cilmigu waxey ahaayen kuwo sannado iyo qarniyo …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

“Caqliyadii Sarreysey iyo Aragtidii Qurubeynta”

“Shifo ku absaar Shar kuuma lahee” Labo nin ayaa wax kala ibsanayey, iibsaduhu wuxuu ka codsadey iibiyaha inuu ka iibiyo alaab daqiiq ama Bur ah. Iibiyuhu wuxuu bilaabey inuu Miisaanka u saaro alaabta, kaddib na wuxuu sameynayaa inuu daqiiqda badh ka nusqaamiyo Miisaan ka, kaddiba na ninkii wax ibsanayey ayaa weyddiiyey sababta uu alaabta u kala dhimayo. “Si qaadiddeedu kuugu fududaato ayaan kaaga kala dhimey” ayuu yidhi ninkii. Isma ba uu dhibin wax iibsadihii, ee isna lacagtii ayuu badhka saarey, kaddib na ninkii siiyey. Ninkii wax gadayey, ayaa yaabey, wuxuu na weyddiiyey sababta uu lacagta Diinaar ka ukala dhimey. “ …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Baroortii, Khuraafaadkii Faafey iyo Masiibadii Bilaa Magaca Aheyd!

Dhaqannada iyo caadooyin ka bulshooyin ka, kuwo badan oo kamid ah ma laha asal iyo bar ay kasoo bilaabmeen. Isu-tebinta iyo soo-gudbin-beeno raad la leh— ay bulshooyin hore oo noola—in eegga maantadan dhex wareeggaan nolol-maalmeedka bulshada – khuraafaadkii iyo beenihii ay iyagu ba xaqiiqdooda iyo salkooda waayeen. Siddeedaba, aqoonta caadiga ah ee la isu-tebiyo in marmarka qaarkood la walaaqey oo lagu miley beeno ay kasoo fuleen caqliyo xiiseynaya iney garashada dadka ka lumiyaan runta iyo rarka aragtida maanka garaadka. Caadooyin badan oo bulshada dhex-ceeggaaga asalkeedi lama garanayo; inbadan oo kamid ahna oo eegga jira lama garanayo sababta ay u jiraan, …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Hablihii Qayiley, shiishaddana Cabbey!

Saaxibbayaal, waxa dhacdey in labo nin oo taqi ah ay masaajid soo galeen, deed na kii kowaad intuu jaamihiisi iska bixiyey buu illinka masaajidka si habeysan u dhigey; halka kii labaad na kabihiisi gudaha masjid ka la galey, intuu maro ku ridey. Dadyow indhaha kala socdey labadan nin oo iyaguna fadhiyey albaabka masjidka, ayaa su’aalo badan isweyddiiyey: labadan nin kee ayaa qumman oo kusugan akhlaaq-qiyam-sarreysa?!.. labadii nin ayaa soo baxey kaddib markey soo cibbaadeysteen, dadkii ayaa su’aalo weyddiiyey: sidan maxaad u sameyseen!. Kii koowaad. Annigu waxaan masaajidka kabaha dibadda u dhigey ‘ hadduu qofkasta doonayo inuu xado kabaha, wuxuu heystaa …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!