Maxamuud Axmed Muuse

About the Author Maxamuud Axmed Muuse

Waa qoraa ka tirsan Afrikaan. Wuxuu wax ka qoraa arrimaha bulshada sidda wacyigelinta bulshada, dhiirogelinta da’yarta, jaceylka iyo dadka tabaalaysan. Dhinaca kale qoraaga ayaa wax ka qora ganacsiga, siyaasadda, dhaqanka, kheyraadka dalka, Afsoomaaliga, isbedelka cimilada, suugaanta, arrimaha qoyska iyo taariikhaha dalka. Qoraa Maxamuud ayaa marwalbo u taagan siddii uu geed-dheer iyo geed-gaabanba ugu fuulilahaa siddii uu usoonoolayn lahaa dhaqankii iyo sooyaalkii ay lahayd umadda Soomaaliyeed.

Caafimaadka iyo SayniskaQoyska & Horumarinta Bulshada

Qaadka iyo Saamaynta uu Leeyahay

Qaadku waa nooc ka mid ah geedaha loo yaqaan “Catha Edulis Forks”.  Waa geed gaaban oo caleemo cagaaran leh, oo noqda geed weyn caleemaha curdunka iyo curubyada. Geedka qaadka ayaa loo takhsiintaa in laga helo saameyn firfircoon ama marqaan. Geedkaan ayay aaminsanyihiin dadka cunaa in ay ka helaan firfircooni sidoo kalena ay isaga ilaashaan welwelka iyo fikirka badan. Balse sida ay uhaystaan ma ahan, waayo geedkaan waa geed daroogo ah, lana dagaalama waqtiga, caafimaadka, dhaqaalaha IWM. Geedka qaadka ayaa inta badan Soomaaliya ka soo gala labo waddan oo kala ah Itoobiya iyo Kenya. Itoobiya waxaa ka yimaada qaadka loo yaqaan …

Read more 0 Comments
Akhri

Aqoonta – Mala Socotaa in Aqoontu Tahay fahamka Barashada Shay ama ashyaa Badan?

Aqoontu waa fahamka barashada shay ama ashyaa badan, waxaana loo bartaa si aad wax uga ogaato arrin jirta ama cusub, si loo daraaseeyo walax. Aqoontu waa iftiinka Aadanaha waana halka ay Soomaalidu ka tiraahdo “Aqoon la’aani waa iftiin la’aan”. Aqoontu waxay salka ku haysaa in wax cusub adduunka lagu soo kordhiyo ama barashada wax horay ujiray ama cusboonaysiinta arrin horay ujirtay. Aqoonta waxaa lagu qeexaa wax aad baratay ama xirfad aqooneed aad leedahay ama aad baratay. Aqoontu waa isha keliya ee aad wax ku aragto, waana ilayska meel mugdi ah kuu bidhaansha si aad wax u aragto ama kugu haga …

Read more 1 Comment
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Dowrka Dhallinyaradu ka Qaadan Karaan Horumarinta Af-keena Hooyo

Mowduucan waxaan uga faaloondoonaa Af-keena hooyo, doorka ay ka ciyaarikaraan dhallinyarada, waaridka iyo ilaalinta Af-ka si aan unoqono bulsho leh Af iyo dhaqan. Waddan walba waxa uu leeyahay dhaqan, diin, Af, Calan, waana astaanta lagu garan karo in uu yahay waddan jira. Haddii dalkaasu lahayn Af, ma noqon karo waddan, waana sababta aan uga hadlaayo mowduucaan si aan uga dheeraano Af-qalaad iyo ilaalinta magaca iyo sumcaddeena mustaqbal. Af-ku waa astaan uu leeyahay waddan, ugooniya, laga adeegsado, lagu hadlo. Waa Af ay bulsho kuwada xiriirto, isku fahanto, iskuna baaqaan kolka ay iswacayaan ama isku yeerayaan. Af-ka Soomaaliga waxa uu ka midyahay …

Read more 0 Comments
Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Haweenka Iyo Dhaqaalaha

Dhinacyada bulsho laga horumarinkaro waxaa kamida kobaca dhaqaalaha dal uu leeyahay. Dunida maanta waxyaabaha layskula dagaalamo waa dhaqaale, waxaad maqashaa waddanbaa waddan kale cunaqabatayn saaray IWM. Wuxuu saarayaa cunaqabatayn dhaqaale, dalkaasoo dhana saamayn ba’an ayay ku yeelanaysaa. Dalkeena waa dal dihin oo khayraad ka buuxo laakiin maaha dal ay kunoolyihiin dad uqalma, caalamka waxaa jira waddamo aan lahayn wax khayraadah haddana dhaqaalohoodu uu sara kac sameeyo. Dalkayga hooyo waxaa lagu tiriyaah waddamada dunida ugu dhaqaalaha hooseeya. Waxaa loo baahan yahay inaynu dhaqaalaha dalka horumar ku samayno, si aynu dalkeena sharaftiisa iyo magaciisaba kor ugu soo qaadno. Haddaba, siday haweenku uga …

Read more 0 Comments
Falsafada iyo Siyaasada arrimaha bulshada

Haweenka Iyo Hoggaanka

Hoggaanku waa halka usaraysa ee bulsho laga maamulo, lagana hago, waana sababta aan u soo qaatay haweenka iyo hoggaanka. Kama hadlaayo waxbadan oo laxidhiidha hoggaanka toosan iyo wixii la hal maala, maadaama hoggaanku uu aad ubalaadhan yahay. Hoggaan, haween iyo horumarin bulsheed. Diinteenu maaha mid inoo jidaysay in haweenku ay noqdaan Madaxwayne, IWM, taas lidkeeda waxaynu haysanaa mid ka xoog badan, kana saamayn  badan haweenkeena. Barbara Bush waa xaaska Madaxwaynihii 41-aad ee soo mara Maraykanka oo la odhan jiray Goerge.H.W.Bush sidoo kale waa hooyada Madaxwaynihii 43-aad ee Maraykanka oo lagu magacaabi jiray, Goergr W. Bush ayaa waraysi ay CNN ka …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Haweenka Iyo Waxbarashada

Marka laga hadlaayo dhinacyada bulsho laga horumariyo, waxaa kamida waxbarashada oo door muhiima ka qaadata horumarka bulshada iyo isbeddelka. Illaahay SWC inbadan ayuu kitaabkiisa kaga hadlay barashada cilmiga iyo aqoon dalabka, sidoo kale Nebi Maxamed N.N.K.H wuxuu kaga hadlay axaadiista waa tuu lahaa xadiis micnihiisu sidaan yahay “ Qofka mara wado uu ku dalbayo cilmi Illaahay wuxuu usahlaa waddada janada”. Waxaa jiray saxaabiyad looga dambayn jiray cilmiga dhan walba,Tusaale ahaan hooyadii mu’miniinta ee Caa’isha Binti Abii Bakar, Rabbi raali haka noqdee, waxaa loo soodoonan jiray cilmiga funuuntiisa Kala duwan. Waxay soo saartay haween saxaabiyada oo ay waxbari jirtay, xataa ragga …

Read more 0 Comments
Diinta Islaamka

Haweenka Iyo Dacwada

In dadka diinta loogu yeedho, si looga badbaadiyo naar iyo ciqaabta Rabbi, waa shaqadii anbiyada Illaahay loo soo saaray. Dacwada iyo arrimaha laxidhiidha iyo kaalinkii ay haweenku kasoo qaateen, waa mid ay taariikhda xustay, laga soo bilaabo aabeheen Aadam iyo hooyadeen Xaawa. Laga soo bilaabo ummadii  Nebi Muxamed SWC waqtigii ay dacwadu bilaabatay, haweenku waxay ka qaadanayeen kaalin iyo boos aad muhim u ah. Qofkii ugu horeeyay ee Nebiga rumeeyay waxay ahayd haweenay  hooyadeen Khadiija  Bintu Khuwaylid, sidookale waxay maalkeeda ku bixisay dacwada iyo fidinta diinta, waxay ahayd mid Nebiga dajisa markay dhibaan gaaladu. Qofkii uhoreeyay ee Illaahay dartii loo …

Read more 0 Comments
Diinta IslaamkaQoyska & Horumarinta Bulshada

Dowrka Ay Haweenaydu Kuleedahay Hagaajinta Bulshada

Waxaa laga yaaba inaad iswaydiinaysid su’aalo maankaaga ka guuxaya. Haa way jiraan sabaabtoo ah laftigayga way igu soo dheceen horaantii jawaabohoodana waxaan helay baadhid badan kadib. Maxaa loogu doortay mawduucan haween mase maqashay ayadoo laleeyahay doorka ay raggu ku leeyihiin hagaajinta bulshada iyo fasaadinteeda? Waa maxay sababtu? Maxay micno ah oo ay samaynasaa bulsho  in lahaagaajiyaa? Waa maxayse bulsho? Sidee haweenku uhagaajin karaan bulsho dhan una xumayn karaan? Su’aalaha jawaabahooda iyo kuwo kaleba waxaad kaga bogan kartaa maqaaladaan. Maxay tahay sababta mawduucaan loogu doortay haween…? Haweenku waa  halbowlaha nolosha aadanaha,waa bulshada badhkeed badhka kalena iyagaa dhalay,barbaariyay oo koriyay. Waxa ay …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Koraylkii Dhacay Kalluumaystaha!

Waxaa jiray oday waayeel ah oo danyar ah, kaasoo u xamaalan jiray qoyskiisa oo ahaa kuwo faqiir ah. Odaygaan waxa uu subax walba u qalab qaadan jiray Badda si uu uga soo Kalluumaysto. Subax walba waxa uu u kalihi jiray Xeebta si uu uga helo waxay quutaan isaga iyo qoyskiisa. Subax ayuu u kalahay Badda, waxay ahayd subaxaas Baddu mid Cuqleh ah, aad bayna baddu ukacsanayd. Ma usaamixin in uu subaxaas Badda ka helo Kalluun waayo mar haddii ay kacsantahay waa adagtahay in Malaygu yimaado gufka xilliyada ay baddu buuxdo. Waxa uu ulaabtay subaxaas gurigiisa isagoo waddan wax Malay ah …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Gabay Ka Hadlaya Badda iyo Kheyraadka ku Duugan

Gabaygaan waxaa tiriyay Abwaan Shiikh Cabdiqaadir Salaad Faarax horaantii 2000. Waxa uu abwaanku gabaygaan xoogga ku saaraya nimcada badda taala sida Kalluunka, Liibaxa, Aargoosatada IWM.  Gabaygaan wuxuu kamidyahay gabayada farakutiriska ah ee laga tirshay Badda. Waxa uu abwaanku usharaxa gabadh joogta meel howd ah oo aan waxba ka aqoon badda iyo waxa ku jira toona. Wuxuuna midmid ugu sharaxaya qeybaha Kalluunka ku nool badda moolkeeda, qiimaha ay ku fadhiyaan, iyo sida loogu baxsado xilliyada ay abaaruhu dhacaan. Waxa kaluu abwaanku ku faanaya xirfadda uu uleeyahay dabashada Kalluunka, dabaasha iyo qaabka martida loogu sooro. Wuxuuna ugu dambayn usharaxaya qeybo kamida Malayga …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!