Maxamed Xirsi Faarax

About the Author Maxamed Xirsi Faarax

Waa Qoraa ka tirsan Afrikaan. Waa kiimiko yaqaan, qoraa iyo cilmi baadhe lafagura culuumta sayniska sida kuwa kiimikada iyo kuwa farsamada gacanta. Qoreyna buuga Basic Chemistry Book. Kusugan Wadanka Sudan, waxana kubartay isla Sudan gaar ahaan magaalada Khartoum. Waxa uu shahaadada kowaad iyo labaadba ku qaatay culuumta taxliilinta kiimikeed (Chemical Analysis).

Caafimaadka iyo Sayniska

Culumada Sayniska ee Daaha Ka Qaaday Aragtida Atamka

Democritus Dalton waxa uu noolaa intii u dhaxaysay 470BC ilaa 380BC waxa uuna ahaan filasoof Giriig ah, waana ruuxii u horeeyey ee daaha ka qaaday fikrada atamka. Democritus waxa uu aaminsana wax kasta oo aduunka yaala ama kuxeeran in ay ka samaysmeen atamyo, atamyadaas oo ah ilma-aragtay. Democtrus waxa uu soo qaatay gabal maatar ah waa uuna u qaybiyey labo, hadana labadii mid ka mid ah ayuu labo usii kalo qaybiyey wuuna waday kalay qaybintii ilaa uu gaaray bar aan labo loogu kala qaybin Karin taas oo uu Democritus uu ugu yeeray atom. Democritus waxa uu yiri: Maatarka oo dhan …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Waa Maxay Atam?

Atamku waa wax yar oo il-ma’aragto ah, sidaa awgeed waa walaxda ugu yar kiimikada, ereyga Atam waxa uu ka yimaaday eray Giriigah oo ah Atamos macnaheeduna yahay maqaybsanto. Atamkasta waxa uu ka kooban yahay borotoono togane ah (+), niyuutaroono dhexdhexaad ah (0) iyo elektaroono tabane ah (-) marka laga reebo atamka loo yaqaan haydarojiin kaas oo aan lahayn niyuutaroono. Borotoon iyo niyuutaroon waxa ay kujiraan bu’da atamka waxaana la ogaaday in tamar wayni isku hayso bu’da atamka, tamartaas isku haysana waxaa loogu yeeraa tamar iskudabar bu’eed. Saxarada Sumada Cufnaanta faallo Elektaroono e– 9.109×10-31kg Elektaroonadu waxa ay maraan majiiro go’an oo …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Daahfuridii Saxarada Atamka

1897 J.J Thomson waxa uu daaha ka qaaday in atamku uu ka kooban yahay elektaroono tabane ah cufkoduna aad u yar yahay marka lala barbar dhigo atamka. Markii la ogaaday in atamkku koronto ahaan yahay dhexdhexaad, waxaa khasab noqotay in il-togane ah ay jirto taas oo raad qaadideedi daaha kaqaaday in la ogaado borotoonka, kaas oo ah mid ka mid ah saxarada atamka. Borotonku waxa uu 1840 jeer ka culus yahay elektaroonada. Baaritaano badan oo la sameeyey ayaa lagu ogaaday in cufka atamku uu kadan yahay isku darka cufka elektaroonka iyo borotoonka. Tusaale ahaan cufka atamka hiliyom waxaa la filayey …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Heerarka uu Soo Maray kemisterigu

Sida culuumta sayniska ee kale kemisterigu waxa uu ka bilowday wax yaalihii dadku samaynayeen ilaa inta uunku uu taagnaa. Qarniyo badan ka hor ayay dadku yaqaaneen sida loosameeyo khamrada, saabuunta iyo sida loo diyaariyo khalka. Sida uu aqoonkii reer giriig ee Dimokraytas (Democritas) yiri “ waxa aduunka yaala oo dhami waxa ay kasamaysan yihiin saxaro yaryar oo adkayaal ah ooo il-ma aragtay ah” waxa uuna saxaradaas ubixiyey Atamyo (Atoms). Atamyadu aad ayey u yaryar yihiin sidaa darteed lama arki karo, farqiga udhaxeeya walxahana waxaa farqiga udhaxeeya tirada, qaabka iyo sida ay isku haystaan atamya ay kudhisan yihiin. Sidoo kale filasoofii …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Halka Kemisterigu uga Jiro Sayniska Kale

Kemisterigu waa barashada maatarka iyo isbadala kudhaca. Kemisteriga waxaa loogu yeeraa ama lagu magacaabaa tiir dhexaada sayniska, waayo barashada aasaaska kemisteriga waxa ay lagama maarmaan u tahay dhigashada Bayoolojiga, fiisikiska, Juquraafiga, culuumta deeganka iyo maadoyinkale oo badan. Sidoo kale kemisterigu waxa uu boos muhiim ah uga jiraa sayniska iyo tijnolojiyada sida, caafimaadka, tamarta iyo deeganka, cuntada iyo beerashada iyo kuwo kale oo badan. Sida kor kuxusan Kemisteriga waxaynu ku qeexnay in uu la xariiro barista maatarka iyo isbedelada kudhaca, sidaa darteed kemisterigu waxa uu jawaab uraadiyaa labadan suaalood: Maatarku muxuu kasamaysan yahay? Iyo side xariir u leeyihiin isbadalada kudhaca maatarka …

Read more 0 Comments
Xirfadaha & Teknolojiyada

Xirfadaha Gawaarida: Qaboojinta Matoorka, Ciladaha Kudhaca Gaariga, Baarista Ciladaha

Maqaalkan waxaa uga hadli doonaa: Qaboojinta matoorka Ciladaha kudhaca gaariga Baarista ciladaha Qaboojinta matoorka: Waa nidaam ay biyuhu ku dhexmarayaan balookada matoorka ayaga oo qaboojinaya galaasyada (meesha uu kadhaco qaraxa iyo gubashda, kadhasha hawada iyo shidaalka), biyaha kulul ee soo qaboojiyey matoorka waxay dib ugu laabanayaan raytooraha halkaas oo lagu qaboojinayo. Habka qaboojinta matoorka: Matoorka waa shay ay gudihiisa ka socdaan olol ay dhaliyaan bostomada waxa uuna ubaahan yahay qaboojin oo kala ah: Matoorka oo kuqabooba biyo iyo hawo Matoorka oo kuqabooba hawo kaliya Matoorka kuqabooba biyaha iyo hawada; waxaa matoorkaas qaboojiya biyaha sidoo kalena waxa biyaha qaboojiya hawada, hadii …

Read more 0 Comments
Xirfadaha & Teknolojiyada

Xirfadaha Gawaarida: Bareega, Kileeshka, Santuukha Geerka, Isteerinka iyo Tuulka Baabuurta

Maqaalkan waxxaa uga hadli doonaa: Bareega, Kileeshka, Santuukha Geerka, Isteerinka iyo Tuulka Baabuurta. Haddii aadan horey u arkin ama aadan u akhrisanin cashiradii ka horeeyay kuwaan waxaad booqan kartaa halkaan oo fadlan riix halkaan: https://afrikaan.so/archives/author/maxamed2020 Bareega: Bareeegu waa hab istaajiya ama joojiya gaariga. Gaari walba inta lugo uu leeyahay ayaa bareegiiisuna yahay, oo lug walba bareeg iyada qabta ama joojiya ayey leedahay. Sidoo kale bareegu waa meesha soosaarta awooda lagu yaraynayo ama lagu ilaalinayo socodka baabuurka (waxa uu soosaaaraa awooda lagu dhimayo ama lagu joojinayo socodka baabuurka waxa uuna kuxiran yahay dhamaan taayirada oo dhan). Qaybaha bareega: Badeel Hanta bareega Bokis …

Read more 0 Comments
Xirfadaha & Teknolojiyada

Nidaamka Shidaalka ee Matoorada iyo Dabka Gaariga

Qoraalkan waxa aan uga hadli doona: Nidaamka shidaalka ee matoorada iyo Dabka gaariga. Nidaamka shidaalka: nidaamkan waaa habka shidaalka looga sooqaadayo taangiga shidaalka laguna gaarsiinayo galaasyada matoorka, ayada oo lagu dhibcinayo ama lagu durayo xadigii shidaal ee loogu talo galay in uu sameeyo qaraxa (ama gubashada) kadhex dhacaysa galaasyada, taas oo dhalinaysa wareega baabuurka. Noocyada matoorka ee shidaalka: Matoorku waxa uu uqaybsamaa labo qaybood oo kala ah matoorka kushaqeeya naafto iyo matoor kushaqeeya bartool (Bansiin). Sidoo kale, Matooradu waxa ay usamaysan yihiin qaabka ay ugu jiraan bostomadu, ayagoo ah sadex qaab: In ay usamaysan yihin qaab taag ah In ay …

Read more 0 Comments
Xirfadaha & Teknolojiyada

Barashada Cilmiga Baabuurta: Matoorka Iyo Olyada Baabuurta

Qoraalkaan waa kii labaad ee ku saabsanaa barashada cilmiga baabuurta. Haddii aad u baahan tahay qoraalkaan kii ka horeeyay fadlan booqo halkaan: https://afrikaan.so/archives/14407 Maqaalkan waxaa uga hadli doona: Matoorka Baabuurta Iyo Olyada Baabuurta Matoorka: Matoorku waa shayga keena awooda baabuurku kusocodo. Matoorku waxa uu uqaybsamaa sadex qaybood oo waawayn oo kala ah: Taystaaato: waa qaybta sare ee matoorka oo ay kuxiran yihiin Albare kaamka, Waalasha, Dhabanta hawada, Kaalbeedharka, Balaagyada, Arxaanka, Waalasha hawada, Jiktarada Irbadaha, Isbiindadaha iyo agab kale. Waxaana daboola Kulbeerka. Bolooko: Balookadu waa qaybta ugu wayn matoorka, dhanka sare waxaa uga xiran galaasyada iyo bostonka oo kudhexjira, dhanka hoosane waxaa …

Read more 0 Comments
Xirfadaha & Teknolojiyada

Kaalay Wax Kabaro: Farsamada Baabuurta, Noocyada Baabuurta iyo Qaybaha Makaanikada Baabuurta

Cilmiga waa waxa ay bulshada ku horumarto. Halkaan waxaan inkuugu soo gudbinaynaa xirfada barashada baabuurta oo aan isleenahay bulshada ku hadashada afkaan Soomaaliga ah wey ka faa’idaysan karaan. Farsamada baabuurta: Barashada farsamada baabuurtu waa qayb aasaasi ah oo kamid ah cilmiga samaynta baabuurta, kaas oo ay kushaqeyaan wadamada warshadaha leh, halka dadka baabuurta lehna ay kacaawiso in ay gartaan ciladaha marka Gaarigu uu ka ciladoobo. Sidoo kale farsamada baabuurtu waa xirfad qofkii bartaa kacaawinaysa in uu kushaqaysto kuna baranayo dhamaan agabka baabuurta. Xirfada barashada farsamada baabuurtu waxa ay koobsataa; barashada nidaamayada matoorka gaariga ushaqeeyo, dhamaan agabka gaariga shaqadooda, ciladaha kudhaca …

Read more 3 Comments
error: Content is protected!!