Maxamed Cabdirisaaq Diriye

About the Author Maxamed Cabdirisaaq Diriye

Waa qoraa ka tirsan Afrikaan. Wuxuu wax ka qoraa cilmiga Bulshada, nabadda iyo amniga, siyaasadda, sooyaalka, arrimaha bulshada, xallinta khilaafaadka, dhaqanka, Afka iyo aqoonta guud ahaaneed. Wuxuu bartay cilmiga Bulshada, nabadda iyo amniga. Heerka koowaad wuxuu bartay cilmiga bulshada (Sociology), heerka labaad ee jaamacada (Master degree) wuxuu bartay Nabadda iyo Amniga ‘Peace and Security. Siddoo kale qoraaga ayaa soo bartay cilmiga sheybaarka. Qoraagu wuxuu bare sarre ka ahaa jaamacada Bariga Afrika.

Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Qaabkii Xulashada Gayaanka ee Soomaalidii Hore

Samanadaan danbe waxaa sii dhumaya milgihii ay lahayd xulashada lamaanaha, wuxuu isugu sii dhuranayaa mid ku kooban waan ku arkay waankaa helay. Guurkii Soomaalidii hore wuxuu ahaa mid amin dheer qaata dhisidiisu, xulashada gayaankuna wuxuu lahaa halbeeg lagu miisaamo oo dhinacyo badan, ma ahayn mid ku kooban waji iftiimaya iyo muuqaal se’ waxaa laga beegaal qaadan jiray garashada, garaadka, dulqaadka, xurmada, quruxda, diinta, qoyska ay ka soo jeeddo gabadha aad la wadaageysid haasaawaha. Gabaygii abwaan aw yuusuf waxaa ka mid ahaa, “Guduud looma raacoo haween, gabalba waa cayne Bidhaan gebi ka laalaadda waa, lagu gulaalmaaye”. Rag iyo dumar ba xulashada …

Read more 0 Comments
Akhri

Jidkii Qodxaha Badnaa ee Waxbarashada

Sidii hadba albaab waxbarasho iiga soo xirmayey. Hadda waxay u egtahay in uu kii ugu danbeeyey iga soo xirmay, balse intii naftu igu jirto firig-firig dayn mayo oo hadba meel baan saloolan bal inaan arko fursad kale. Shan sano ka hor waxaa naga xirmay iskuulkii magaalada oo dhan indhaha u ahaa. Ardada waxii xiisaynayey waxbarasho waxay noqdeen fiin firirtay, intii aan heli karin qoys ama meel kale oo ay waxbarashada kasii wadan-kareen gabbal baa u dumay, waxay noqdeen inay weheshadaan waxbarasho la’aan. Waxaan galay sahan waxbarasho. Naftayda kaliya ma ahane dadkale baa iga war sugayey. Markaan imid magaalada caasumadda u …

Read more 0 Comments
Akhri

Aqoonta iyo Farsmada Muuqaal Duubista

Farriinta ay bixiyaan muuqaalada iyo sawiradu waa ay ka awood iyo saamayn badan tahay farriinta cod ama qoraal ahaan lagu gudbiyo. Muuqaalku wuu geli ogyahay maanka qofka, wuuna ka maan-ku-har dheer yahay farriimaha kale ee loo gudbiyo qaababka kale. Hal sawir ayaa gudbin kara farriin qoritaankeedu buuxinayo waraaqo badan. Haddii aad qof isbarataan, waxaad maskax ahaan isku guntaysaa muuqaalkiisa iyo magaciisa, haddii aad muddo ismoogaataan, waxaad isku gunudday waa ay kala furanayaan, waxaa dhumaya magacii laakiin maskaxdaadu waxay la haraysaa muuqaalkii. Intee qof ayaad xasuusataa wajigooda oo aad xoortay magacoodii?! In badan ayaad maqashay amase tiriba ‘wajigaagu wuu igu yaallaa’. …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Gorfaynta Buugga WAALID-KAAB

Magaca Buugga: WAALID-KAAB Qoraha dhiganaha: Saamiya Salaan Nuur Waxaan diiradda saarayaa mugga iyo macnaha uu buuggaan xambaarsanyahay kama hadli doono habka qoraalka dhiganaha. Dhigganahaan oo ka kooban sagaashan iyo labo bog waa buug ka hadlaya toosinta iyo tarbiyeynta toolmoon ee ilmaha. Waa buug waalidiinta iyo dadka kaleba ee carruurta la nool baraya habka ugu wanaagsan ee loo tabbabari karo ilamaha. Waa dhigane inoo sahlaya yagleelidda bulsho cusub oo ka duwan Soomaalida maanta. Shey kasta oo la unkayo waxaa laga soo dhisaa gunta iyo seeska si uu u noqdo mid waxtar leh. Haddii la hagaajiyo ebyidda aasaaska shey walba, sheygaas wuxuu …

Read more 0 Comments
Siyaasadda & Diplomasiyadda

Sida Loo Xaqiijiyo Amniga Dhismayaasha

Amnigu waa mowduuc balaaran oo kala leh laamo badan balse si guud waxaa loogu qaybin karaa amniga dadka ‘human security iyo amniga qaranka ‘state security, amniga dadka ayaa u sii kala baxa todoba qaybood inkasta oo labadaas nooc ee guud mar mar isku soo noqdaan, marabo inaan amniga si guud uga faaloodo balse waxaan rabaa inaan ka hadlo sida loo ilaalin karo amni dhisme. Dhisme waxa uu noqon karaa hal dabaq, hal guri ama dhisme warshadeed/Kambani laakiinse waxa ay wadaagaan qaabka loo ilaalin karo amniga goobtaas si looga hortago in koox hubaysan soo weerarto oo dad layso, in wax laga …

Read more 0 Comments
Akhri

Xirfadaha Mnemonic – Sidee ku baran kartaa xirfadaan?

Mnemonic waa xirfado iyo istaraatigiyado shaqsigu u isticmaalo in uu si sax ah wax u xasuusto, waxay siyaadisaa shaqada maskaxda, waxaa soo saaray Gerald Miller 1967dii, waxa uuna ku difaacay mnomnic in ay siyaadiso xasuusashada si wanaagsan, waxa uuna yiri “ardeydii isticmaashay xirfadaan waxay siyaadiyeen dhibcohoodii awal 77%” Xirfadaha mnemonic-ga way noocyo badan yihiin laakiin qayb ka mid ah baan halkaan kusoo qaadan doonaa. 1. Connection mnemonic: waa istiraatigiyadda qofku isku xirayo xogta loo sheegay ama uu akhriyey iyo xog kale oo uu yaqaan ama xifdisan yahay. Tusaale: waxaa laguu sharaxay qaabka ay calooshu usamaysan tahay, kadibna si aad u …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Xasuusasho Aan Koobnayn – Si feejignaantu kuugu suurto gasho raac waddooyinkaan

Feejignaantu waa wadada xasuusta. Saamaynta togan aad leedahay xasuusashada saxda ah waxaa ka qayb qaata xoog saarida iyo ujeeddo fahanka waxaad akhrisay ama shaqadaad qabatay. Si feejignaantu kuugu suurto gasho raac wadadaan. 1. Iska ilaali ka mashquulka shaqadaad qabanaysid Dadku feejignaan badan Masiiyaan markey shaqo hayaan ayna ka fakarayaan shaqo kale feejignaantu iyo usoo jeedka shaqadu ama wax akhrisku ma qayb samo, awalbaa soomaalidu horey u tiri “laabi labo maleh”. Shaqada aad gacanta ku haysid u feejignow, mobile iyo TV iska dami markaad rabtid inaad wax akhrisatid rabtana maskaxdaada inay galaan waxaad akhrisay. 2. samayso xilli nasasho iyo shaqo kooban …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & DuniddaSiyaasadda & Diplomasiyadda

Kacaankii Hormarinta Burkiino Safo (1983-1987)

Sankara waxuu dhashay sanadkii 1949 bishii December, waxuu ku dhashay magaalada Yoko ee dalka Burkino Faso, waxuu dugsi dhexe iyo dugsi sare ku dhameeyey magaalada Bobo-Dioulasso ee dalkaasi. Markuu dhamaayey dugsi sare, waxuu ku biiray ciidamada milatariga, isagoo da’ ahaan jiray 17 sano balse waalidkiis waxay la jeclaayeen inuu noqdo wadaad kaniisadeed, isaguna waxuu majeertay ciidannimo, markuu kusoo biiray milatariga, waxaa laga dareemayey firfircooni saa’id ah isagoo waliba da’yar. Sanadkii 1970, waxuu tababar milatari u aadey wadanka Madagakar, waxuuna kasoo laabtay 1973, xiligaas oo uu kasoo qalin jabiyey tababarkii Madagaskar. Waddanka burkino faso waxaa gumaystay Faransiis, waxuuna madax baaninada qaatay …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Qorshe Xumada Qoyska Soomaaliyeed iyo Saamaynta Dhimashada

Shey kasta oo la dhisayo ahdaaf iyo nidaam gooniya baa loo maraa si looga ilaaliyo gol-daloolooyinka. Dhibka ugu badan oo haysta Afrika waa hormar la’aanta iyo hoosaynta hab nololeedka bulsheed, intaas waxaa u dheer qorsha xumida qoyska, taas oo kulan sata nolol tayo xun iyo geeri. Umul-raac waa dhimasho gudaha Soomaaliya aad looga yaqaan, culayskeeduna soo siyaadaya se’ aan la isweydiin, maxaa sababa umul raacidda?; nugaylka hooyada xaggee buu kasoo bilowdey? Xadiga dhimashada hooyada waa halbeeg ka mid halbeegyada lagu miisaamo heerka hormarka ee waddan gaaro. Waa dhimasho qoran oo watigeedii baa dhamaadey, hase ahaatee waxaa jira canaasiir dhaqameed iyo …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Guurku Waa Kaabaha Bulshada

Guurku waa aasaaska qoyska, qoyskuna waa gundhigga bulshada, guurka mustaqbalka wanaagsan waxuu asliyaa dhisaana habdhaqanka bulshada kooda wax ku ool ka ah, si aad kaalin mugleh ugu qaadatid toosin bulshada guurkaaga wanaaji oo dooro lamaane waxgarad ah oo aad isfahmaysaan. Habka doorashada lamaanaha waxay saamayn Ku lahayd sooyaalkeenna taas ayaa keeni jirtay muddo dheer inay dhallintu guurdoon ahaadaan, shaqsi kastana niyadda ku haysto astaamaha uu ku dooranayo dhigiisa, inkastoo arintaan aysan ahaan jirin mid dheelli tiran oo dumarku aysan lahayd dookh ugaara hadba kii geedka soo fariista oo ay waaridkeed isfahmaan gacan loo galin jiray. Tiirdhaxaadka iyo lama huraanka qoyska …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!