Cabdiraxmaan Cabdillaahi Adam

About the Author Cabdiraxmaan Cabdillaahi Adam

Waa qoraa ka tirsan Afrikaan. Waa dhakhtar, aqoonyahan, qoraa iyo cilmi baadhe lafo gura kuna talax tegay wax ka qorista caafimaadka, dabciga iyo dabeecadda aadamiga. Waxa uu taxliiliyaa oo naqdiyaa aragtiyaha kala duwan ee Sayniska kusoo arooray, iyo sidoo kale mabaa'diida diimaha iyo dunyawiga, iyo weliba mawduucyo faro badan oo kala jaad ah. Ku sugan Geeska Afrika waxna ku soo bartay dalka Itoobbiya, gaar ahaan magaalada Addis Ababa. Waxa uu shahaaddada dhakhtarnimada kusoo qaatay cilmiga caafimaadka iyo qalliinka afka. Sidoo kale waxa uu shahaaddada koowaad ee maamulka iyo maareynta ilaha bini'aadamka (Human resource management) ku soo qaatay isla waddanka Itoobbiya. Qoraaladiisu waxa ay kasoo muuqdeen degelleda gudaha iyo dibeddaba, sida Horndiplomat.

Qoyska & Horumarinta Bulshada

Sheekooyin Xiiso Leh!

Maanta waxa aan idin la wadaagayaa dhowr sheeko oo xikmadaysan.! Gabadh ayaa maalin maalmaha kamid ah soo booqatay saaxiibaddeed oo cunto karinta si heersare ah u taqaannay, si ay uga barato habka loo moofeeyo kalluunka kaddibna waxa ay aragtay iyada oo kalluunkii madaxa iyo dibka ka goynaysa; dabaddeed, waxa ay warsatay sababta ka danbaysa?! Itaal-baaska gabadhii waxa ay ku tidhi: “garan maayo, aniguba hooyaday baan ka arkay!” Isla goobtii ayay hooyadeed wacday, wayddiisayna sababta ay kalluunka madaxa iyo dibka uga goyn jirtay?! Hooyadeedna waxa ay ugu warcelisay: ” ‘bi’i waaye, ma anaa garan?!’aniguba islaantii i dhashay, ayaa sida tan suubbin …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Waa Maxay Nasiibku? Waa weyddiin iyo fal-celinteedi.!

Waa maxay nasiibku? Waa weyddiin iyo fal-celinteedi.! Nasiib muxuu yahay? Dadku ma isku wada nasiib baa? Nasiibka iyo qaddarka maxaa u dhaxeeya? Nasiibka ma lagu hungoobaa? Waa weyddiimahaas iyo qaar kale oo badan oo aynu kaga warrami doono qormada tan. Haddii aynu ku bilaabano, sannaddii 1992-dii, nin la odhan jiray Arkie Karas, oo ahaa muddalab ka shaqeeya mid ka mid ah hudheelada waaweyn ee Maraykanka, ayaa tegay magaalada Las Vegas. Sannaddii 1995-tii konton dollar oo uu haystay waxa uu u beddelay 40 million oo dollar. Waxa uu noqday rikoodhkana ku dhigay guulaystihii ugu layaabka iyo nasiibka badnaa abid ee soo …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Kibirka iyo Isla Weynida

Eike Fuhrken Batista da Silva, waa hantiilihii iyo milyaneerkii reer Brazil. Hantidiisa waxa lagu qiyaasi jiray ku dhowaad 40 billion oo dollarka Maraykanka ah. Waana ninkii yidhi: “haddii hal Milyan oo dollar dhulka igaga dhacdo, lagama yaabo in aan raadiyo – wakhtina kulumiyo ee waan iska dhaafi lahaa. Sida ay shaacisay warbaahinta Forbes ee ka faalootaa arrimaha maal-qabeenada, waxa ay tibaaxday in Batista da Silva yahay ninka siddeedaad ee ugu taajirsan dunida. Halka uu noqday ninka ugu taajirsan qaaradda Koonfurta Ameerika iyo Brazil. Waxa uu ka ganacsan jiray macdanta, saliidda iyo dahabka. Haddaba arrinta mucjisada iyo amakaaga leh waxa ay …

Read more 0 Comments
Aqri

Haddii Indhuhu Yihiin Muraayadda Qalbiga, Jidhkunaa Waa Muraayadda Shucuurta

Ishaarooyinka jidhka [= Body languages] Bilmatal haddii aynu isku dayno in aynu qof darisno ama u kuurgalno waxa uu dareemayo ee laabtiisa ku jira (Inkasta oo Eebbe weyne yahay ka keliyaata ee ogsoon waxa qarsoon); waa in aynu eegnaa oo dhawrnaa ishaarooyinka ay bixinayaan jidhkiisu oo ah waxa loo yaqaan (Body languages). In la derso xaaladda qof ku sugan yahay ama la la socdo ishaarooyinka jidhkiisa iyo dareemayaashiishu bixinayaan waa kuwo adduunka si weyn loogu kuur galo. Waa barta iyo barada ay ka shiidaal qaataan culimada baadha denbiyada iyo gabood fallada (Forensic Criminology). Marka aad damacsan tahay in aad qof …

Read more 0 Comments
Aqri

Wixii Aad Saadsataaba Waa Wax Kugu Soo Maqan!

Jillaagii caanka ahayd ee reer Masar ee lagu magacaabi jiray Wadiid Xamdi ayaa wada wadal dhex maray isla jillaagii kale ee la odhan jiray Kaamiiliya, xilli ay kuguda jireen jillida filimka caanka ah ee lagu magacaabo: ” ﺮﻤﻗ14 “. Waxa ay ku tidhi Eebbe waxa aan kaaga baryayaa in aad dhimatid adiga oo gubanaya. Tii kalena waxa ay ugu jawaabtay, adna waxa aan Illaahay kaaga baryayaa in aad dhimatid adiga oo Mindi wadnaha kaaga jirto. Haddaba waxa layaabka ah ayaa waxa ay tahay in Wadaad Xamdi ay dhimatay iyada oo gubanaysa kaddib shil diyaaradeed oo dhacay dabshidlii1950-kii. Halka Kaamiiliya iyaduna …

Read more 0 Comments
Aqri

Jahliga iyo Aqoonta

Mararka qaarkood jahliga masiibo ka weyn oo jirtaa kawnkan ka ma jirto. Ummadaha duniduna waa marxalad ay soo wada mareen dhammaantood, laakiin jahligu waa arrin ay waddamo badan ka soo gudbeen, marka laga reebo qaaradda Afrika, oo ceebtan jahligu weli dul hoganayso.! Bilmatal, haddii aynu tusmo iyo tusaale u soo qaadano marxaladihii kala duwanaa ee dalka Masar soo maray, xilligii la khaarajiyay madaxweynihii dalka Masar ee Anwar Al Saadaat, ayaa waxa lasoo qabtay ninkii dambiilaha ahaa, kaddib qaaddigii maxkamadda ayaa su’aal weyddiiyay dambiilihii, su’aal u dhignayd sida tan: “Maxaad ku dishay madaxweynaha?” Wuxuu ku jawaabay: “Wuxuu ahaa “Cilmaani” Oo Cilmaanigu …

Read more 0 Comments
Caafimaadka iyo Sayniska

Halista Daawooyinka La Iska Qaato!

Inkasta oo ay jiraan daawooyin faro badan oo la iska isticmaalo ayaa haddana waxa jirta dawo illaa xad suuqa taalla dadkana badankood daashatay. Dawadaas oo ah dawada loo yaqaan Aspirin. Aspirin waa daawo lagu qaato si fudud, farmashiiyo kastana waad ka helaysaa, umana baahnid in aad wadatid warqad dhakhtar kuu soo qoray iyo inkale. Dunida tagtay ee aan ahayn Soomaaliya, dawadu inta aanay suuqa soo galin, waa la baadhaa kaddibna loo gudbiyaa hay’adda kantaroolka tayada (Quality control agency). Dawada marka ay warshaddu soo saarto, waxa la mariyaa tijaabooyin hor leh (Clinical trials), marka ugu horraysa xayawaan ayaa lagu tijaabiyaa; kaddibna …

Read more 0 Comments
Aqri

Quruxda Jawaab Celinta

Gabadh aad buuran ayaa soo fuushay gaadhi bas ah, kaddibna mid ka mid dadkii rakaabka ahaa ayaa yidhi: Maan ogayn in gaadhigan loogu talo galay maroodiyayaasha. (Isaga oo ula jeeda gabadha buuran). Wax yar kaddibna, gabadhii waxay ku tidhi ninkii: Soo fuul gaadhiga; waa doontii nebi Nuux oo kale e’ kollay waa loogu talo galay maroodiga iyo dameerahaba. (Iyada oo dameerka isaga ula jeeda). Qoraagii caanka ahaa ee Bernard Shaw ayaa ay kaftameen nin kale oo qoraa ahaa, kaddibna qoraagii ayaa ku yidhi Bernard: Adiga waan kaa fiicanahay, sababta oo ah; adigu waxa aad wax u qortaa si aad u …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Hummaaga Caqiiddada iyo Habowga Caqliga!

Tan iyo markii dawladnimadii Soomaalidu burburtey, waxa soo shaac baxayay xurguftan, legdan, iyo kacaa kuf, dhankasta kaga habsaday Soomaalida, siiba –waayaha nolosha. Waxa hubaal ah in marka degennaanshaha iyo kala danbeynta ummaddu ay meesha ka baxdo, ay adkaato sidii loo heli lahaa nolol si habsami leh u hanaqaada, taas oo keeneysa iyaduna in Soomaalidu badhkiis u gaashaamanto waddamo shisheeye; Hayaan-waddareed, iyagoo quudarraynaya inay helaan nolol wannaagsan oo aayatiin leh. Waxay Soomaalidu ku maahmaahdaa ‘‘Wixii aan caano iyo nabad ahaynba waa lakala qaadaa’’. Sidaa daraddeed, Firxadkii ay Soomaalidu ku galeen dhulweynaha caalamka, bari iyo galbeed ba waxay dhashay; ‘‘Waxtar’’ iyo ‘‘Waxtir’’ …

Read more 0 Comments
Ganacsiga & Teknolojiyada

Muhiimadda ay Leedahay Ganacsiyada Yar-yar

Inkasta oo aanan ahayn khabiir ka faallooda arrimaha ganacsiga iyo dhaqaalaha, hasa ahaatee waxa aan ka odhan doonaa in yar oo kor-ka-xaadis ah. Sida aynu ka warqabno ganacsiga Soomaaliya ka jiraa, waa ganacsiyo yar-yar [=Small business entrepreneurship] sidaa daraaddeed way yartahay shirkado waaweyn oo kala wada arrimaha ganacsiga Soomaaliya. Ganacsiyada yar yari waa kuwa gacanta ku haya hannaankan cusub ee caalamka imika ka jira ee la yidhaahdo (Capitalism), waa qaar shaqo abuur sameeya, waana kuwa dhaqaajiya dhaqaalaha dal leeyahay. Bilmatal, qaaradda Yurub iyo Ustaraaliya waxa ay isku raaceen in ganacsiyada yar-yari ay yihiin kuwo shaqo la’anta hoos u dhiga dhammaantood …

Read more 0 Comments
error: Content is protected!!