Bukhaari Xirsi Faarax

About the Author Bukhaari Xirsi Faarax

Waa qoraa ka tirsan bahda qorayaasha ee Afrikaan.so, waa qoraa wax ku qora luuqadda hooyo, daneeya ka qayb qaadashada wacyi galinta iyo hor-umarinta garaadka bulshada, wuxuu wax ka qoraa Diinta, Falsafadda, Siyaasadda iyo Arrimaha Bulshada. Qoraagu wuxuu ku nool yahay Soomaaliya gaar ahaan Puntland, magaalada Boosaaso. Waxbarashadiisa jaamacadeed waa kulliyadaha kala ah Shareecada iyo Diraasaadka Islaamka iyo Maamulka iyo Maaraynta Ganacsiga.

Dhaqaalaha iyo Siyaasadda

Dekadaha Garacad iyo Hobyo

Hashu way caana badan tahaye weelasha aynu badsano! Marka aan ka tagno macna yarida dadka soomaalida ahi ay wax ku qaybsadaan iyo hoos isu eegashada in badan dadkeenu ku mashquulsan yahay, ee aan wax ku qaymayno waxa aduunka ka jira iyo sida aadanaha hormarka sameeyay uu u fakaro waxaa inoo soo baxaya wax aad uga duwan waxa aan nolosha iyo hormarka ka fahansannahay. Waxaan ogaanaynaa noloshan casriga ah wadamada siyaasad ahaan ayaa loo kala leeyahay ee dhaqaala ahaan iyo ganacsi ahaan nolosha casriga ah waa la wadaagaa, suuqyaduna waa kuwa dadka oo idil ka dhexeeya (Suuqa Dubai Tusaale kuugu filan), …

Read more 0 Comments
Diinta IslaamkaFalsafada iyo Siyaasada arrimaha bulshada

Cilmiyaynta Taranka

Cilmiyaynta taranka 1- “وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ مِنْ إِمْلَاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ ” (سورة الأنعام: 151). 2- “وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ” (سورة الإسراء:31). Aayadda hore waxay reebaysaa in ilmaha la dilo faqri jira awgina loo dilo, Ilaahay wuxuu balan-qaadayaa in uu irsaaqayo waalidkaas faqiirka ah iyo ilmihiisa. Aayadda labaad waxay reebaysaa in ilmaha loo dilo faqri mustaqbalka laga baqayo, sidoo kale Ilaahay wuxuu balan-qaadayaa in uu irsaaqi doono ilmaha yar ee faqriga looga cabsida qabo iyo waalidkiba. Su’aasha ina hor-taal ayaa ah dilliinka ilmaha qaabab caynkee ah ayuu yeelan karaa? Dilku waa ruux goyn, waxaana lagula …

Read more 0 Comments
Falsafada iyo Siyaasada arrimaha bulshada

Doodaha “sinnaanta ragga iyo dumarka” Maxay Salka ku Hayaan?

Dhammaan mas’alooyinka doodaha ka dhexdhaliya qawaaniinta ummadaha ay samaystaan kuna dhaqmaan inta badanna gender-ka xidhiidhka la leh ma aha doodahaasi kuwa iska samaysma, ee waa dood ku qotonta fikrado kala duwan oo saamayn ku leh qawaaniintaas, tusaale ahaan ciqaabaadka adag ee Islaamka (xuduuda), qaybta dhaxalka ragga iyo dumarka, isla guursashada dumar badan iwm, waa mas’alooyin doodo ka jiraan qawaaniintuna ku kala duwan tahay. Kala duwanaanshahaasina waa mid ku salaysan afkaar qawaaniintaas lagu saleeyay, qofkii raba marka inuu wax ka ogaado arrimahan ama doonaya inuu daraaseeyo waa in uu daraaseeyaa afkaarta keentay kala duwanaanshaha iyagana uu qaymeeyaa xadiga saxnaansho ama saxnaasha …

Read more 0 Comments
Falsafada iyo Siyaasada arrimaha bulshada

Soomaaliya: Loolankii Sodonkii Sano Ee U Dambeeyay!

Sodonkii sano ee la soo dhaafay ee dalku burburka iyo dib u soo kabashada ku jiray waxaan u qaybin karnaa loolanka ka taagnaa dalkeena labo loolan oo mid walba waqti uu lahaa: Loolankii sokeeye: waxaa dalka isku haystay qabaa’ilka soomaalida, waxaa dhacayay dagaalo sokeeye oo aad u kharaar, waxaa jiray barakac iyo burbur baaxad leh, waxaa maalinba maalinta ka dambaysa sii dumayay intii ka harsanayd astaamihii qaranka. Marxaladaas adag dawladdaha caalamka ee Soomaaliya daneeya iyo guud ahaanba Geeska Afrika waxay ahaayeen kuwa kor ka eegta sida wax u socdaan, la’na meel ay kala qabsadaan dadkan is cunaya, iyo kuwo ku …

Read more 0 Comments
Falsafada iyo Siyaasada arrimaha bulshada

Doqonimada Puntland Taal!

Laga soo bilaabo maalintii Nabi aadam la uumay ilaa maanta bini’aadamku hor-umar ayuu nolosha ka samaynayay, waagii baryana garaad iyo garasho ayuu aadanaha u kordhinayay. Nolosha waxaa tiir dhexaad u ah dhaqaalaha, dhaqaaluhuna waa wax-soo-saarka, si wax-soo-saar loo helana waa in la shaqeeyaa. Dhaqaale wax-soo-saar la’aan ma abuurmo, wax-soo-saar aan shaqo loo marina ma lahelo, umad walba inta ay umadaha kale ka shaqa badan tahay ayay ka wax-soo-saar badan tahay, kana dhaqaale roontahay, dhammaan ummadaha hor-umaray dadaal ay dadkoodu sameeyeen ayay hor-umarka ku gaareen, tabac iyo wax-soo-saar ayaana dhaqaalahooda kobciyay. Ujeedada ugu dambaysa ee ay dadku wax u tabcayaan waa …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Maskaxda Bini’aadamku Waa Hoyga Il-baxnimada

Maskaxda waa qaybta ugu muhiimsan jirkeena, waa qaybta garashada u qaabilsan aadanaha, noole walba wuxuu leeyahay maskax heer garasho leh, garashadaas maskaxdu hoyga u tahay inta ay hadba le’egtahay ayay noolayaashu kala muhiimsan yihiin, kuna kala saamayn badan yihiin masraxa nolosha. Bini’aadamku wuxuu ka mid yahay makhluuqaadka ugu fadliga badan uunka Illahay uuntay oo idil, waa noolaha ugu saamaynta badan nolosha aan noolnahay, aaladda ugu muhiimsan ee uu saamayntiisa u isticmaalo waa maskaxda, waxaa jira noolayaal aad ufara badan oo ka xoog badan bini’aadamka hadana isaga ayay u yihiin gacan yare, isaga ayaan adeegsada oo danihiisa ku gaara, waxaa cad …

Read more 0 Comments
Qoyska & Horumarinta Bulshada

Xidhiidhka Afkaarta iyo Bay’adda

Deegaan walba wuxuu leeyahay dhallan iyo cimilo u gaar ah, dadkuna bay’adda waxay kula nool yihiin dabeecad la qabsi (adoption) la dhaho, qof walba degaanka uu ku koro ayuu astaamihiisa yeeshaa: midab, dabeecad, dhaqan, adkaysi, iyo fikirba, taasina waxay u sahashaa in uu noloshiisa si hab-sami leh ugu dhex wato deegaankaas. Qofka magaalada ku kora wuxuu leeyahay hab-dhaqan nololeed ka gedisan hab-dhaqanka midka miyiga jooga, dadka xeebaha dagan waxay leeyihiin dabeecado iyo dhaqamo ka gedisan kuwa dhul-beeratada ah, kala duwanaanshuhu sidaas ayuu ku soconayaa inta ay bay’addu kala duwan tahay. Waxaa xusid mudan in sidaasoo kale ay bay’addu qaabayso hab …

Read more 0 Comments
Diinta Islaamka

Tirada Axaadiista Rasuulka (SCW) ee Saxiixa ah

Waa maqaal si cilmiyaysan u soo koobaya tirada axaadiista saxiixa ah ee laga wariyo Rasuulkeena (CSW). Tiro-koob cilmiyaysan: Waxaan isku dayayaa inaan si cilmiyaysan oo kooban halkaan ugu soo bandhigo tirada axaadiista saxiixa ah ee laga wariyay rasuulka (CSW). Waxaa jira boqolaal kitaab oo axaadiista Rasuulka (SCW) qorta, waxaa jira kumanaan xadiis oo Rasuulka (SCW) loo tiiriyo, waxaa jira kumanaan dariiq (sanad) oo ay axaadiistan ku soo aroorto, waxaa jira in qarniba qarniga ka horeeyay kutubta axaadiista ee la qoray ay ka xadi iyo xajmi yartahay tan qarniyadii dambe la qoray waa sidda badane, taas oo dad badani shaki iyo …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Dhibaatooyinka ay Tuulayntu u Leedahay Deegaanka iyo Bulshada ku Dhaqan ba

Waa maqaal ka hadlaya dhibaatooyinka ay tuulayntu u leedahay degaanka iyo bulshada ku dhaqan ba. Laamiga dheer ee magaalooyinka Soomaaliya isku xidha marka aad ku safarto waxaad arkaysaa dhacdada (phenomenon) tuulaynta degaanka, meel walba waxaa laga dhisay tuulo yar oo dadkeeda iyo degaankeeduba xadidan yahay, hadana tuulooyinkaasi waxay isku jiraan inta badan kiilo mitiro kooban, waxaad arkaysaa sedex afar tuulo oo isku xiga laba walbaana ay shan kiilo mitir wax ka yar isu jiraan. Degaanka Soomaalida marka aan eegno waa sedex degaan nololeed: miyi daaq iyo degaan xoolo leh oo reer miyigu ku nool yihiin xoolahana ku dhaqdaan, magaalo dad …

Read more 0 Comments
Dhaqanka, Afka Hooyo, Taariikhda Soomaaliya & Dunidda

Hilibsiga Xoolaha iyo Qalashada Dadka

Waa maqaal falsafadeed oo qaadaadhigaya sababta aynu u qalano xoolaha oo noole ah si aynu ugu noolaano iyo macnaha falsafadeed ee ku jira arrintaas. Qof hadaad qalatid kuna doodid waan hilibsanayay kuu noqon mayso dood, halka haddii aad neef qalatid waan hilibsanayay ay noqonayso wax la ogolaan karo. Waxaa su’aal maan-gal ah oo taagan ah: labada nafley maxaa midna naftiisa raqiis ka dhigay oo mid ay naf kale isticmaali karto ka dhigay si ay ugu noolaato, midna naftiisa qaali ka dhigay? Halkaas waxaa ku xayraamay faylasuufyo waawayn kuwaas oo ugu dambayn go’aan ka qaatay in ay naflayda hilibsadaan nooc ay …

Read more 1 Comment
error: Content is protected!!